«« درخـــتِ گلابـــيِ وحشـــي »»
سينان». حالت چطوره؟»
.خوبم. ممنون
.بفرما يه استکان چايي بخور
.الان نمي‌تونم .بايد سريع برسم منزل
!اي بابا! منزل که فرار نمي‌کُنه .بيا داخل، پسرم
.آخه کيف و ساکم دستمه
مگه از کجا مياي؟
.«از دانشگاه «چاناق‌قلعه .تازه فارغ‌التحصيل شدم
!نه بابا! مبارکه !تبريک عرض مي‌کُنم
.محبت دارين
خُب بگو ببينم، اوضاعِ زندگي تويِ اونجا چطوره؟
افتضاح! مثلِ هر جايِ ديگه .که پولي تو دست و بالِ آدم نباشه
معلومه ديگه! اگه پول نباشه .از زندگي هم خبري نيست
.دقيقاً
حالِ خونواده‌ات چطوره؟
.نمي‌دونم والا، نمي‌دونم .ولي الان که برسم خونه، مي‌فهمم
.«سينان»
جانم؟
... راستش من به پدرت
سه ليره‌يِ طلا .قرض داده بودم
.چهار ماه پيش .لابد فراموشش شده
تو خبر داشتي؟ - .نه، خبر نداشتم -
پس بهتون پسش نداده؟ - .نه، همونطور که بهت گفتم پسش نداده -
.به گمونم دوباره فراموشش شده تو مي‌توني يادش بندازي؟
،در حالِ حاضر طلا ارزون شده .بنابراين برايِ پس دادنش، پولِ کمتري پاش آب مي‌خوره
.باشه، بهش ميگم
خودم هر چي با موبايلش تماس مي‌گرفتم .هيچوقت در دسترس نبود
.حق با شماست .پدرم هميشه با موبايل مشکل داره
واسه همين .تماس گرفتن باهاش سخته
هنوز اون سگ شکاري‌ه رو داره؟
.نميدونم والا چطور مگه؟
راستش مي‌خواستم سگه رو .در عوضِ بدهيم بردارم، ولي قبول نکرد
.خودتون رو از اين بابت خسته نکُنين .چون پدرم در ازايِ ميليون‌ها ليره هم، از سگش دست نمي‌کِشه
.ولي آخه اون که هيچوقت شکار نميره
درسته، ولي واقعاً .خيلي به اون سگ وابسته‌ست
،خيله خُب .روزِ خوبي داشته باشين
.از طرفِ من بهش سلام برسون - .سلامتي‌تون رو مي‌رسونم -
و بهش بگو هر از گاهي .بياد يه سري به ما بزنه
.به رويِ چَشم
".دست‌هات دارن مي‌لرزن"
".بخاطرِ نگرانيه"
".از اوضاعِ فعلي اصلاً خوشم نمياد"
،«معذرت مي‌خوام «نيسان" ".ولي تو داري از واقعيت فرار مي‌کُني
تو داري مثلِ کبک" ".سرت رو تويِ برف مخفي مي‌کُني
چه خبرها؟ شام خوردين؟
.آره
".مي‌دونم"
!به به
!خوش اومدي
.ممنون
تازه رسيدي؟
.نه، چند ساعتي ميشه
!پس حالا ديگه فارغ‌التحصيل هستي
!باريک الله
.ممنون
اوضاعت اونجا چطور بود؟ همه چيز رو به راه بود؟
.مثلِ هميشه
ولي اينجا مامان کتاب‌هام رو .انداخته بود تويِ انباري
.بايد هم اين کارو مي‌کرد
.چون از شلختگي متنفره
آخه مگه اين کتاب‌ها !تو رو به کجا رسوندن؟
نذار دوباره !سرِ درد و دلم باز بشه
فقط در ظرفِ يک ماه، نرمي و درخششِ" "!پوستِ خود را دوباره بدست آوريد
،با اسپريِ مخصوصِ استعمال در شب" ".و روشِ درمانِ دوره‌ايِ ما، پوستِ خود را بازسازي کُنيد
.کنترل رو بده من
.همين الانه که سريالِ‌مون شروع بشه
خُب که چي؟
هر وقت شروع شد .کانال رو عوض مي‌کُنيم
آخه کي حاضره چند ساعت بشينه پايِ اين تبليغات؟
سينان»، بيا ببين عمه‌ات» .چي واسمون فرستاده
از طرفِ عمه جانه؟
!اَه اَه، بُزها رو باش
!آخه اين هم شد بُزِ يک ساله؟ !اين که بيشتر شبيه گاوميش‌ه؟
وقتي تويِ طويله شکمِ‌شون رو با آت و آشغال !پُر مي‌کُنن، همين ميشه ديگه! والله به خدا
تصورش رو بکُن شير و گوشتِ‌شون !چه طعم و مزه‌اي داره
خُب برايِ گله‌يِ به اين بزرگي .عمراً علوفه‌يِ کافي گير بياد
حالت خوش نيست؟! زمين اونقدر بخشنده هست .که رزق و روزيِ همه رو تأمين کُنه
زمين را بي‌حرمت مسازيد" "... چرا که مخزنِ گنجينه‌هايِ بسيار
و آرامگاه قديسان ..." ".و موطنِ هزاران تن از انبياء است
!«يونس اِمره» شاعرِ بزرگِ قرنِ 13 و 14 ميلادي] [در ترکيه و از بزرگانِ تصوف
!آفرين! احسنت
حالا صبر کُنيد به همين زودي‌ها ... بازنشسته بشم
اونوقت با حقوقِ بازنشستگيم بهتون نشون ميدم .چطور بايد حيوون پرورش داد
!آره، حتماً
مونده بوديم چطور بايد !اون پول رو خرجش کُنيم
تو که تا الان دار و ندارت رو بابتِ ،شرط‌بندي رويِ اسب‌ها به باد دادي
بذار بقيه‌اش هم بره !پايِ بُز و گوسفندها
واقعاً که چه خانواده‌يِ !حيوان‌دوستي داريم ما
.ياسمين»، برو کُتم رو واسم بيار»
،پُشتِ سرته !خودت بيارش ديگه
چون پُشتِ سرمه !ازت ميخوام واسم بياريش
پياز خورده بودي؟ - چي؟ -
.نه، اصلاً
!والله خيلي عجيبه !آخه بويِ پياز به دماغم خورد
اشکال نداره، بيا اين .آدامس نعنايي رو بخور تا بوش بره
!نکُن تو رو خدا ديگه، بابايي
!ترسونديم‌ها
!وسيله‌يِ باحاليه، نه؟
!مُردم از خنده
!منو که حسابي خندوند
.همين امروز صبح ضبطش کردم
.از دستِ يکي از شاگردهايِ کلاس
حالا واسه چي پيشِ خودت نگهش داشتي؟
نميشد بهش پس بدي؟
چرا بايد همچين کاري مي‌کردم؟ .اگه بهش پس مي‌دادم، دوباره با خودش مي‌آوردش مدرسه
.من ميرم بيرون يه کمي هوا بخورم
.«سينان»
... حالا که داري ميري بيرون
باکِ ماشين رو پُر کن؛ .مي‌خوام فردا باهاش بريم ده
بيا بريم کارِ چاه رو .يه سره کُنيم
حالا چه عجله‌ايه؟ .آخه من که همين تازه برگشتم
.من خودم تنهايي از پسش برنميام .لازمه يه نفر کمک‌دستم باشه
.لاستيک‌هاش هم دارن پنچر ميشن
اونها رو چکار کُنيم؟
،وقتي بنزين زدي .اونها رو هم بده يه خُرده بادشون کُنن
واسه چند روزي .کارِمون رو راه مي‌ندازن
.به «نظيف» بگو برات انجام بده
.بيا اينو بگير
کافيه؟ - .بايد کافي باشه -
آره، کافيه. مي‌تونيم تويِ سرازيريِ دشت .موتورِ ماشين رو خاموش کُنيم
!حالا بلندش کُن !يالّا
!آخ پام
!پات اونجا چکار مي‌کُنه؟
،هر وقت بهت گفتم .همزمان با من بلندش کُن
!ولي آخه از جاش جُم نمي‌خوره - !تو فقط تکونش بده! يالّا -
!پس سرِ طناب کجا رفت؟
.اينجاست .محکم بگيرش
!بکِشيد
.تويِ اين تاريکي که نميشه چيزي ديد
اين سنگ رو مي‌بيني؟ .بذار يادت بدم
... بايد سنگ و طناب رو بگيري
... طنابه رو از زيرِ سنگه رد کُني
... از رو، محکم گرهش بزني
.و بعد دوباره از زير ردش کُني
،من دارم سعي مي‌کُنم کمک کُنم !اونوقت تو اصلاً به تُخمت هم نيست؟
.اينطوري‌هام نيست
من فقط داشتم قورباغه‌هه رو .از سرِ راه برمي‌داشتم تا پامون نره روش
.گوش کُن
،من با اين کمردردم دارم بهت کمک مي‌کُنم !اونوقت تو داري با جک و جونورها لاس ميزني
ولي آخه پدر جان، من که بي‌خود اين همه راه رو .از «چان» تا اينجا نکوبيدم بيام؛ «سينان» هم همينطور [چان : شهري در ترکيه واقع در استانِ چاناق‌قلعه]
،اين کار رو مي‌شه سريع جمع و جور کرد !ولي تو داري تا قيامِ قيامت لفتش ميدي
خُب معلومه ديگه پدر جان، تا وقتي از آب .خبري نشه، کارِ چاه هم تمومي نداره
!آب؟! آب؟
اون هم از اينجا؟
واقعاً که خيلي !بي چشم و رو هستي
يعني تو زمينِ من رو !از خودم بهتر مي‌شناسي؟
!الله اکبر
تو با اين طرح و نقشه‌هايِ احمقانه‌ات !ما رو مسخره‌يِ عالم و آدم مي‌کُني
!مثلاً بر پايه‌يِ اصولِ علميه، آره؟
يا شايد هم واسه من !چشم بسته غيب ميگي؟
.من عمرم رو اينجا گذروندم
اونوقت به خيالت تو بهتر از من مي‌دوني !که اينجا آب هست يا نه؟
هدفِ من از کمک کردن فقط اين بود .که دهنِ مردم رو ببنديم
اونوقت تو دوباره !همه چيز رو به گاء دادي
اصلاً بگو ببينم واسه چي !اون «احمدِ» عقب‌افتاده رو به کار گرفتي؟
خودت رو مضحکه‌يِ !عالم و آدم کردي
خُب واسه اينکه «احمد» تنها کسي بود .که در دسترس قرار داشت، پدر جان
و تازه، برعکسِ ديگران .من بهش دستمزد هم پرداخت کردم
،با اين وقتي که تلف کردي .تا الان مي‌شد يه آپارتمان ساخت
اصلاً من اگه جايِ تو بودم !خفه‌خون مي‌گرفتم
!هه! چه حرف‌ها
... آب پيدا کنيم
و اينجا رو تبديل کُنيم !به يه دشتِ سرسبز
!صبر کُنين، بابابزرگ کجا دارين مي‌رين؟
!اصلاً مگه ميشه جايي که قورباغه هست، آب نباشه؟ آخه پس عقلت کجاست؟
ولش کُن، اون که ديگه .صدات رو نمي‌شنوه
ميدونم، واسه همين هم مي‌خوام !دق و دليم رو خالي کُنم
اصلاً چرا اومد؟
تو ازش خواستي؟ - .نه، من ازش نخواستم -
.خودش اومد
!اومد تا عينهو «شمشيرِ دموکلس» بالايِ سرم هوار بشه شمشيرِ دموکلس : حکايتي اخلاقي در فرهنگِ يونانِ باستان و اصطلاحي برايِ] نشان دادنِ يک خطرِ حاد و تهديدي دائمي و هميشه موجود که هر حرکت و [.واکنشي را دچارِ مخاطره مي‌کُند
.«اَرَپ»
گرفتي خوابيدي، آره؟
،والّا اصلاً خوش ندارم کنارِ اون پيرمرد تنهات بذارم .ولي در حالِ حاضر چاره‌اي نيست
.فقط يه خُرده ديگه تحمل کُن
.تا من به همين زودي‌ها بازنشسته بشم
بعدش ميام اينجا .و ديگه کنارِ همديگه مي‌مونيم
حالا بايد چکار کُنيم؟
!ها؟
.حالا رو ميگم
خودمون تنهايي .بهتر مي‌تونيم از پسش بربيايم
ياروها خيال مي‌کُنن همه چيز !فقط با زور زدن حل مي‌شه
دارين چکار مي‌کُنين، بابابزرگ؟
با اين کمردردي که دارين .نبايد بار بلند کُنين
!از دستِ اين راسوهايِ جاکشِ تُخمِ‌جن
!هيچوقت دست از سرِ آدم برنمي‌دارن
قبلاً با گلوله شکارشون مي‌کرديم .و پوستِ‌شون رو مي‌کنديم
ولي حالا ديگه هيچکس .بهشون اعتنايي نمي‌کُنه
مگه سگه فراري‌شون نميده؟
سگِ بابات رو ميگي؟ !عمراً ازش بخاري بلند بشه
اين موجوداتِ نکبتي، مُرغ و خروس‌ها رو ... خفه مي‌کُنن و خونِ‌شون رو مي‌مکن
و هر چي باقي بمونه رو .با خودشون مي‌برن
!مثلِ خون‌آشام‌ها؟
جداً به خاطرِ قورباغه‌هه گذاشتين و رفتين؟
!معلومه که نه
!بابات ريد تويِ اعصابم
آخه چرا مي‌ذارين عصبي‌تون کُنه؟ .شما اصلاً بهش محل نذارين
حرص نخوردن و عصبي نشدن .به همين آسوني‌ها هم نيست
.پدرت فقط همه چيز رو به بازي گرفته .عمراً هيچوقت بتونه کارِ چاه رو تموم کُنه
شما فقط ولش کُنين .و بذارين کارش رو بکُنه
.سخت نگيرين
.بذارين واسه خودش خوش باشه .شما هم واسه خودتون خوش باشين
،يه بار وقتي نوزاد بود و گوشه‌يِ مزرعه خوابونده بوديمش .به‌کُل فراموش کرديم با خودمون بَرِش گردونيم منزل
بعد که رفتيم سراغش .ديديم همه جاش پُر از مورچه شده
يعني به همين دليله که اين‌جوري از آب دراومده؟
!نه بابا
ولي تا چند روز مدام از دماغش .مورچه مي‌اومد بيرون
نه، قطعاً بخاطرِ ... اين قضيه نيست، ولي
... راستي اون صندوقچه‌يِ قديمي تويِ انبار
هنوز هم همونجاست؟
!چه مي‌دونم .از مادربزرگت بپرس
.مامان‌بزرگ مُرده، بابابزرگ
کدوم صندوقچه رو ميگي؟
... همون که پُر از روزنامه‌هايِ قديمي
بُريده‌هايِ تبليغات و .اخبار و اين چيزها بود
يه بار پدرت دو تا بطريِ ... پلاستيکي رو به هم گره زد
.و چپوندش تويِ سوراخِ يه درخت
چرا؟ تا آبِ بطري .از حرارتِ آفتاب گرم بشه
و بعدش بتونه دست‌هاش رو .با آبِ گرم بشوره
ببين چه ايده‌هايِ کيري‌اي !به سرش مي‌زد
حالِ‌تون چطوره؟ - .ها «سينان»! بفرما تو -
.نه، ممنون مامان‌بزرگ .اينها رو مامان واستون فرستاده
.ظرف‌ها که اصلاً مالِ خودتون هستن .يه مقدار شيريني هم داده واستون بيارم
.بيا تو، بيا تو
.نه، نمي‌تونم .راستش کار دارم
گشنه‌ات نيست؟
.همينطور اونجا نايست، پسرم .بيا تو
.نه، عجله دارم، بابابزرگ
.بيا از کلوچه‌هايي که درست کردم بخور
.من دارم ميرم
خودت تنها اومدي؟
.نه، همراه بابام اومدم
.الان سرِ زمين‌ه
حالا اونجا چه کاري داره؟ - .داره رويِ چاه کار مي‌کُنه -
!همون داستانِ هميشگي
گفتي بابات کجاست؟
.سرِ زمين‌ه
!سرِ زمين‌ه !داره چاه مي‌کَنه! چاه
مگه کارِ اون چاه هنوز تموم نشده؟
!نه، تموم نشده، بابابزرگ !تموم نشده
کارِ اون چاه !هيچوقت تموم نميشه
!معلومه که تموم نميشه
من بهش گفته بودم که اونجا .هيچ آبي در کار نيست
حالا چرا گير داده به چاه کندن رويِ اون تپه؟
آخه مي‌خواد با آبياري کردن .اونجا رو سرسبز کُنه
.خودتون که مي‌شناسيدش
.بابات دوباره کُلي قرض بالا آورده خبر داري؟
.آره، از مامان شنيدم
اينو هم گفت که شما دوباره .بهمون کمک کردين. دستِ‌تون درد نکُنه
مگه کارِ ديگه‌اي هم مي‌تونستيم بکُنيم؟
راجع به اون معلمه بهش گفتي؟ - کي؟ -
.راجع به معلمه چيزي بهت نگفت؟
!جانِ من ميشه آروم بگيري؟
قضيه چيه؟
اون معلم طاسه رو يادت هست؟ .همون دوستِ قديميِ پدرت
چند روز پيش .با زنش اومده بود اينجا
محرم»؟» خُب بعد؟
گفت الان يک سال ميشه که به پدرت ،مقداري ليره‌يِ طلا قرض داده
.ولي هنوز نتونسته ازش پس بگيره
حالا چرا اومده اينو به شما گفته؟ - !چه مي‌دونم والله -
!کُلي هم روده‌درازي کرد
گفت که طلاها مالِ زنش بودن، و پسرشون هم داره .به همين زودي‌ها ازدواج مي‌کُنه
شما که چيزي بهش ندادين، درسته؟ - .نه، نداديم -
يه موقع بهش ندين‌ها! خيلي آدمِ کلاهبرداريه! اين همون کسيه .که پدرم رو کِشوند تويِ کارِ شرط‌بندي رويِ اسب‌ها
ولي اين که دليل نميشه !طلاهاش رو پس نگيره
.اصلاً خودش و پدرم هر کاري دلِ‌شون مي‌خواد بکُنن .واسم هيچ مهم نيست
.بفرماييد تو
"شهردار"
گفتي نامِ خانوادگيت چي بود؟ - .«کاراسو» -
.اوه، بله .اينجا نوشته شده
.«سينان کاراسو»
.بله
شما پسرِ «گاسمان جمهور» نيستي؟ - .نه -
.البته مي‌شناسمشون
.ولي فقط نامِ خانوادگي‌هامون مشابه هستن
پدرت کيه؟ چه کاره‌ست؟
.پدرم هم معلمه - کجا؟ همينجا؟ -
.بله، همينجا
کيه؟ اسمش چيه؟
.«ادريس»
پس تو پسرِ «ادريس» هستي؟
.بله
.دستنوشته‌يِ من آماده‌ست
،ولي همونطور که مي‌دونين .چاپ و انتشارِ کتاب، کارِ آسوني نيست
.نياز به تأمينِ سرمايه داره
.که اصلاً به همين راحتي‌ها نيست
اول با خودم فکر کردم ،برم پيشِ شورايِ ناحيه
اما بعد حس کردم کارِ صحيح‌تري باشه که اول .پيشِ مسئولينِ شهرِ زادگاه خودم شانسم رو امتحان کُنم
.مي‌بينم زمينه‌هايِ ماجراجويي هم در کتابت وجود داره در موردِ قهرمانان هم صحبت کردي؟
.بله، درسته
.و همينطور در موردِ درختِ گلابيِ وحشي - .بله -
آدم‌هاي کمي وجود دارن که باهاش !آشنايي داشته باشن. آفرين
.خيلي ممنون
برادرم خدمتِ سربازيش رو در منطقه‌اي که جنگلِ اين نوع درخت .وجود داره گذروند. برايِ همينه که باهاش آشنايي دارم
و همينطور منطقه‌يِ .مقبره‌هايِ باستاني
.صحيح
.«درست بالايِ درياچه‌يِ «وان
،«ولي معذرت مي‌خوام جنابِ «عدنان
،موضوعِ بحثِ کتابِ من راجع به اين منطقه نيست .بلکه درباره‌يِ خودِ درختِ گلابيِ وحشيه
چي؟
مي‌دونيد کدوم درخت‌هايِ گلابيِ وحشي؟ .همون درخت‌هايِ کوتاه گره‌دار
منظورم در اين کتاب .از درختِ گلابيِ وحشي، همينه
!آها، که اينطور
.اما با اون هم هر کسي آشنايي نداره
عليرغمِ اينکه منطقه پُره از .اين نوع درختِ گلابيِ وحشي
... و ضمناً
نبايد فکر کرد که اين کتاب نوعي راهنمايِ گردشگريه .يا کتابي‌ست که منعکس کُننده‌يِ واقعياتِ بيرونيه
... هر چند البته
،اين منطقه الهام‌بخشِ من در نوشتن بوده ... اما در واقع اين مطالب دل‌نوشته‌هايِ شخصي هستند
که به شيوه‌يِ ادبي .دراماتيزه و نگارش شده‌ان
ميشه گفت که اينها به نوعي ... اعترافاتِ خصوصي هستند
،فارغ از تأثيرِ هر گونه مذهب .ايدئولوژي و يا مرجعِ قدرت
منظورت برداشتي آزاد همراه با نوعي ديدگاه شخصيه؟
.تقريباً
!که اينطور
.خُب، پس خيلي عاليه !بارک‌الله
.متشکرم - !احسنت -
،راستش برام خيلي مهمه که اين متن .به عنوانِ کتاب چاپ و منتشر بشه
.بله، البته که همينطوره .چاپ و انتشارش بسيار مهمه
و از اين بابت هم خيلي عذر مي‌خوام .که بدونِ وقتِ قبلي مزاحمِ‌تون شدم
.و واقعاً هم نمي‌خوام وقتِ شما رو تلف کُنم - .نه، اين حرف رو نزن -
.اصلاً چنين فکري نکُن .ابداً چنين فکري نکُن
.هيچ لزومي نداره
مگه موقعِ ورود به دفترم متوجه در نشدي؟
درِ همين اتاق؟ - بله. چي مي‌بيني؟ -
... راستش
.دري وجود نداره
.همينطوره .دري وجود نداره
مي‌دوني چرا وجود نداره؟
چون اولينِ کارِ من بعد از قبولِ مسئوليت .در اين سازمان، برداشتنِ اون در بود
مي‌دوني چرا؟
چون درِ دفترِ من هميشه .به رويِ همه بازه
.من چيزي برايِ پنهان‌کاري ندارم
،فاصله گرفتن از مردم .ديگه مالِ گذشته‌هاست
حالا ديگه اين دموکراسي‌ست که در همه جا .نفس مي‌کِشه و مدام در حالِ رُشد و توسعه‌ست
،عقب‌نشستن پُشتِ ديوارهايِ قطور و بُرجِ عاج‌نشيني .باعث ميشه مسئولان به هيچکس پاسخگو نباشن
.بيشتر به توطئه‌چيني در خفا شباهت داره
.و به هيچ وجه با اخلاقيات جور درنمياد
ما همواره در کنارِ کارگران و مستضعفين .و مردمي که دچارِ مصيبت و گرفتاري هستن ايستاده‌ايم
.و اين راه رو ادامه خواهيم داد
و بعد هم زمامِ امور رو .به دستِ شما جوان‌ها مي‌سپريم
اساساً به نوعي مسابقه‌يِ دويِ امدادي شباهت داره، درسته؟
.قطعاً
خُب، گفتي به چه مقدار پول نياز داري؟
.مجموعاً در حدودِ 2 هزار ليره
چون موضوع صرفاً .فقط هزينه‌هايِ چاپ نيست
بلکه هزينه‌هايِ توزيع، تبليغات .و ماليات رو هم بايد در نظر گرفت
.پس مبلغِ چندان زيادي هم نيست
.نخير. نيست
.مبلغِ 2 هزار ليره که اصلاً رقمي نيست
.دقيقاً
.نه، اين اصلاً مبلغي نيست
... همينطوره. يعني
.اين مبلغ بابتِ چاپِ 500 نسخه‌ست
اگه نسخه‌هايِ بيشتري بخواد چاپ بشه .هزينه‌ها هم به همون نسبت افزايش پيدا مي‌کُنه
البته يکي از همشهري‌ها رو مي‌شناسم ،که تويِ چاپخونه کار مي‌کُنه
اون به من گفت که مي‌تونه برام .قيمتِ مناسبي جفت و جور کُنه
،و همونطور که شما هم گفتين .چاپِ اين کتاب مبلغِ چندان زيادي نميشه
.واقعاً هم مبلغِ چندان زيادي نميشه
ولي عليرغمِ اينکه ... مبلغِ چندان زيادي نميشه
... متأسفانه بايد بگم
امکانِ تخصيصِ چنين مبلغي از بودجه‌يِ .شورايِ شهر برايِ ما وجود نداره
از لحاظِ قانوني ،ما امکانِ چنين کاري نداريم
و نمي‌تونيم چنين بودجه‌اي رو به عنوانِ کمکِ مالي .برايِ صرفاً يک شخصِ خاص در نظر بگيريم
البته اگر اين کتاب يک کارِ پژوهشي ... و يا در زمينه‌يِ گردشگري بود
... «مثلاً در موردِ مزارِ شهدا و يا قلعه‌يِ «تروآ» و «کليد البحر [قلعه‌يِ تروآ : نامِ شهر و قلعه‌ايي مشهور و باستاني در چاناق‌قلعه‌يِ ترکيه] [قلعه‌يِ کليد البحر : نامِ قلعه‌ايي در چاناق‌قلعه مربوط به دورانِ سلطان محمدِ فاتح]
اونوقت مي‌تونستيم هر اندازه که لازم داشتي، از رديفِ بودجه‌يِ .مربوط به تبليغاتِ گردشگري‌مون برداشت کُنيم
البته حتي در اون صورت هم، نياز به طي کردنِ .سلسله مراتبِ اداري و مراحلِ قانونيِ مربوطه بود
... اما در شرايطِ فعلي
تخصيصِ بودجه برايِ کتابي که به نوعي ... به شيوه‌يِ خاطراتِ شخصي و با رويکردِ عام نگارش شده
،صادقانه بگم .«تقاضايِ خيلي بزرگيه، «سينان
اما خواسته‌يِ من ... اين نيست که شما
.تمامِ هزينه‌ها رو متقبل بشيد
کمکِ شما مي‌تونه بصورتِ اعطايِ وام باشه و يا اينکه کاري به من .محول کُنيد تا اينطوري، پولِ شما رو بصورتِ قسطي تأديه کُنم
.نه
.نه، اصلاً امکانش وجود نداره
من حتي حاضرم .براتون رفتگري هم بکُنم
اين حرفي که گفتي .من رو به يادِ ماجرايي انداخت
.ما قبلاً رفتگري داشتيم که شاعر هم بود مي‌شناسيش؟
.نه
،صبر کُن، الان برات کتابش رو ميارم .البته اگه نسخه‌اي ازش باقي مونده باشه
البته بعدها ... کاشف به عمل اومد
،که طرف .يه کلاهبردارِ حسابي بوده
.يارو صندوق رو چاپيد و غيبش زد
!«عثمان»
کتاب‌هايِ «نجاتي» کجا هستن؟
.تويِ همين قفسه بودن
پيداشون نمي‌کُنم. اينجا فقط .خرت و پرت‌هايِ مربوط به انتخابات هستن
مي‌خواين براتون از «غضنفر» بپرسم؟
.آره، برو از «غضنفر» بپرس
حالا با اين اوصاف، چه کمکي از دستِ ما برات ساخته‌ست؟
شايد بهتر باشه بري .با «الهامي» صحبت کُني
آره، برو پيشِ «الهامي». اون دقيقاً همون آدميه .که مي‌تونه کارِت رو راه بندازه
الهامي»؟»
.قبلاً در زمينه‌يِ گردشگري فعاليت مي‌کرد .اما در حالِ حاضر، صاحبِ يه معدنِ شن و ماسه‌ست
.دفترش هم دقيقاً پُشتِ معدنه
اما از اونجايي که اين کتاب ... در زمينه‌يِ گردشگري نيست
.نه، همچين حرفي نزن .اصلاً اينطور فکر نکُن
.اون آدمِ بسيار با‌مطالعه‌ايه. خوره‌يِ کتابه .حالا خودت مي‌بيني. يه خروار کتاب داره
اگه يه نفر وجود داشته باشه که بتونه از نظرِ مالي .تو رو پشتيباني کُنه، همين «الهامي»ه
.برو باهاش صحبت کُن
من همين الان باهاش تماس مي‌گيرم .و بهش اطلاع ميدم که تو داري ميري پيشش
.باشه. ممنون
تويِ مسيرِ برگشتم .ميرم بهش يه سر ميزنم
.حتماً اين کار رو بکُن !کار، کارِ خودشه
!شانس آوردي که يادم اومد
.سلام - .سلام -
.با آقايِ «الهامي» کار داشتم
.الان نيستن
کِي تشريف ميارن؟ - .دوشنبه -
چه کاري باهاشون داشتيد؟
.کارِ خاصي نيست. ممنون
!«سينان»
.من هستم منو به جا نمياري؟
!خديجه»؟»
!پس بالاخره شناختي
يعني اينقدر تغيير کردم؟
.نه، به خاطرِ روسري نشناختم
.منو به شک انداخت - !آره، حتماً -
.نه والّا، جدي ميگم
.ولي تو اصلاً عوض نشدي .فوراً شناختمت
!سر به زير و دست به جيب !مثلِ هميشه
.هر چند عينک نزدي
.خودِ شما هم اصلاً تغييري نکردين
!البته چرا! يه خُرده تغيير کردين !بزرگ‌تر شدين
منظورت اينه که پير شدم؟
نه! پير؟! اون هم با اين !سن و سالي که دارين؟
!آره ديگه
.منظورم تغيير از جنبه‌يِ مثبت بود
!باشه، هر چي تو بگي
راستي، اينجا چکار مي‌کُني؟ - .هيچي، داشتم قدم ميزدم -
واسه يه کاري .رفته بودم اون طرف‌ها
خودِ شما چه کارها مي‌کُنين؟
.کارِ خاصي نمي‌کُنم
.سرِ زمين داشتم گردو مي‌چيدم .الان هم اومده بودم اينجا کمي آب ببرم
زمينِ خودتونه؟
نه، ما فقط واسه کمک .به صاحبِ زمين اومديم
.خيلي هم عالي
پس دانشگاهت رو تموم کردي؟ - .آره -
آفرين! حالا مي‌خواي تدريس کُني؟
.هنوز خودم هم نمي‌دونم
.اول بايد تويِ آزمونش شرکت کُنم
.بستگي به شرايط داره
شما خودتون درس رو به کجا رسوندين؟
.بعد از دبيرستان ديگه ادامه ندادم
.فکر کُنم راجع بهش شنيده بودم
ولي آخه چرا؟
بخاطرِ فشارِ خانواده بود؟
.نه، خودم نخواستم
چطور مگه؟
.نمي‌دونم .نخواستم ديگه
ديگه از درس و مدرسه .بيزار شده بودم
!حالا چرا اينقدر تعجب کردي؟
!يعني کارم اينقدر شوکه‌کُننده بود؟
.البته که نه. اشتباه مي‌کُنين .اصلاً تعجب نکردم
خُب، حالا قصد داري اينجا چکار کُني؟
... خُب راستش
.بايد اون آزمون رو بگذرونم
.و بعدش يا برم سرِ کار يا برم خدمتِ سربازي .به نتيجه‌يِ آزمون بستگي داره
ولي به هر حال، برنامه‌اي .برايِ اينجا موندن ندارم
چرا؟
.نمي‌دونم .از اينجا خوشم نمياد
اينجا پُره از آدمهايِ ... کوته فکر و متعصب
که عينهو مور و ملخ .همه جا هستن
اصلاً قصد ندارم .اينجا بمونم و بپوسم
عاليه! پس تو فقط !خودت رو نجات بده
ما هم آخرش يه فکري !به حالِ خودمون مي‌کُنيم
منظورتون چيه؟
مگه نگفتي ما اينجا مي‌پوسيم؟
.نه، همچين منظوري نداشتم
،ولي خُب از نظرِ پيدا کردنِ شغل .اوضاعِ اينجا واسه پسرها مشکل‌تره
آره ديگه! دخترها آخرش شوهر مي‌کُنن !و مي‌شينن تويِ خونه‌شون
من همچين حرفي زدم؟ !نکُنه شما حالا ديگه فمينيست شدين؟
!نه، از اين بابت نگران نباش !چون از اين خبرها نيست
.ولي به هر حال، اين کاريه که من خودم قصدش رو دارم .شوهر کردن و نشستن تويِ خونه
و لابد اونوقت !همه چيز رو به راه ميشه
.همينطوره
.خُب فقط بحثِ انتخابه
سيگار باهات هست؟
.آره
يه نخ واسم روشن مي‌کُني؟
.بيا دنبالم
شما قبلاً هم سيگار مي‌کِشيدين؟ .من که يادم نمياد
.نه، همين تازگي‌ها شروع کردم
!ماشاءالله
جوري مي‌کِشين !که انگار 40 ساله سيگاري هستين
!تو هم انگار خيلي اُمل و سختگير شدي
.نه، ممنون
.يالا ديگه، يه پُک بزن
نکُنه به اين خاطر نمي‌کِشي که لبم بهش خورده؟
!چرند نگين
کس و کارِتون که سرِ زمين هستن نگرانِ‌تون نميشن؟
.مشکلي نيست
.شايد به نظرت يه کم عجيب باشه
... اما من نمي‌فهمم که چرا
انسان‌ها هميشه بايد، در دسترس‌ترين .نوعِ زندگي رو انتخاب کُنن
.مجبور نيستن اين کارو بکُنن
... هر کس که واقعاً آرزويي داشته باشه
مي‌تونه بره و اون نوع زندگي‌اي که .خودش دلش مي‌خواد رو انتخاب کُنه
،در حالي که مي‌دونم تويِ دنيا .چيزهايِ قشنگِ زيادي وجود داره
مثلاً چي؟
مي‌خواي من بهت بگم؟
.آره
يعني خودت نمي‌دوني؟
.کُلي چيزها وجود داره ديگه
مثلاً؟
... مثلاً
... خيابون‌هايِ چراغاني‌شده‌يِ پُر ازدحام
... تپه‌هايِ بادگير
.انواعِ غذاهايِ خوشمزه
.من تمامِ اينها رو به چشم ديدم .هيچ چيزِ بخصوصي در موردشون وجود نداره
ديگه چي؟
کشتي‌هايي که به دور دست‌ها ... بادبان مي‌کِشن
... غروب‌هايِ تابستون
... عاشق شدن‌ها، مست شدن‌ها
.خيس شدن زيرِ بارون
تصورش رو بکن الان يهويي بارون مي‌گرفت ... و ما سر تا پا خيسِ خيس مي‌شديم
و بعد صاعقه بهمون ميزد؛ !عالي نمي‌شد؟
اينقدر تُند نرين! چون من قبلش !کُلي کار دارم که بايد انجام بدم
... همه چيز ... از جمله زندگي
،به نظر خيلي نزديک و در دسترس مياد .ولي اينطور نيست
بلکه تمامِ چيزها .خيلي از ما دور هستن
خديجه»، چي شده؟»
،بياين اين طرف .وگرنه مي‌بيننتون
واقعاً دارين گريه مي‌کُنين؟
موضوع چيه؟
.هيچي
راستش، خودِ من هم .به زودي از اينجا ميرم
ميرين؟
کجا؟
چرا بايد هميشه کسي که ميره تو باشي؟ !واسه يه بار هم که شده، بذار جامون رو عوض کُنيم
... حتماً! ولي آخه
حالا قراره کجا برين؟ .جداً کنجکاو شدم
يه جايي پُر از طلا و نقره .و اين جور چيزها
!لابد جزيره‌يِ گنج
ميشه من هم بيام؟
... شايد اونجا جزيره‌يِ گنج نباشه
ولي ميشه بهش گفت .سرايِ گنج
مي‌دوني اونجايي که بهش ميگن خونه‌يِ بخت کجاست؟
.اين همون جاييه که من دارم ميرم
پس دارين ازدواج مي‌کُنين؟
لابد شوخي مي‌کُنين؟
چرا بايد درباره‌يِ همچين موضوعي شوخي کُنم؟ - .نمي‌دونم. ولي آخه رفتارتون عجيب به نظر مي‌رسه -
،همين يک دقيقه قبل داشتين گريه مي‌کردين .و حالا دارين مي‌خندين
،ولي اگه جدي مي‌گين .بهتون تبريک عرض مي‌کُنم
«هم برايِ شما و هم برايِ «رضا .آرزويِ خوشبختي دارم
چرا «رضا»؟
منظورتون چيه؟
!عمراً حاضر باشم با يه بچه ازدواج کُنم
!بي‌خيال پس با همديگه به هم زدين؟
.اصلاً فکرش رو نمي‌کردم
پس طرف کيه؟
.تو نمي‌شناسيش
.جواهر فروشه
،خُب، بگو ببينم
،تويي که اين همه کتاب خوندي
به نظرت زيرِ اون گنج عقرب خوابيده؟
عقرب؟
.عقرب‌ها همه جا پيدا ميشن
پس من بايد به اون سرايِ پر زرق و برق وارد بشم يا نه؟
.تصميمش با خودتونه
من چطور مي‌تونم به جايِ شما همچين تصميمِ بزرگي بگيرم؟
!بس کُن، تو رو به خدا
.من فقط نظرت رو پرسيدم !لازم نيست اينقدر وحشت‌زده بشي
.من وحشت‌زده نشدم
قلبِ‌تون چطور؟
ندايِ قلبِ‌تون چي ميگه؟
مگه قلبم ديگه حرفي ميزنه؟
اصلاً نمي‌دونم آخرين باري که .قلبم به حرف اومد، کِي بوده
!«خديجه»
کجا هستي؟
!سلام
حالت چطوره، رفيق؟
خوبم. تو چطوري؟
!مثلِ هميشه، يه نفسي مي‌کِشيم تو چطور؟
.خودت که بهتر مي‌دوني
گذرت به اين طرف‌ها نمي‌افته؟
.نه، نمي‌تونم بيام، رفيق - چرا؟ -
،خدمت کردن تويِ اداره‌يِ پليس .اينطوريه ديگه
منظورت اينه که از تعطيلات خبري نيست؟ - .دقيقاً -
خُب حالا کجا هستي؟
.تويِ تختِ خوابگاه تو برگشتي به «چان»؟
آره، دوباره برگشتم !به همون «چانِ» کيري
... اگه من يه ديکتاتور بودم
به خدا قسم، يه بمبِ اتم مي‌انداختم !رويِ اين شهرِ خراب‌شده‌يِ تُخمي
واسه تعطيلاتِ عيد بهت اجازه‌يِ مرخصي نميدن؟
.نه، ولي اگه مرخصي دادن برميگردم .فعلاً سرِمون شلوغه
.بهم پُستِ نگهباني رو محول کردن
مگه عضوِ پليسِ ضدِ شورش نيستي؟
چرا، ولي ما رو گذاشتن اطرافِ .ستادِ فرماندهيِ مرکزي، نگهباني بديم
.يه جايي درست وسطِ محله‌يِ کولي‌ها
،خلاصه اينجا سرِ پُست هستيم
.دو روز در هفته
،روزهايي هم که شيفتِ‌مون نيست .تويِ پادگان هستيم
ولي اگه شورش يا درگيري پيش بياد .ما رو اعزام مي‌کُنن
درگيري زياد اتفاق ميفته؟
لابد کمونيست‌ها رو حسابي سرکوب مي‌کُنين؟
،ولي داداش، هيچ جا به اندازه‌يِ اين منطقه‌يِ کيري !شلوغ پلوغ نيست
،البته در حالِ حاضر، همه چيز نسبتاً آرومه .ولي همين دو ماه پيش اوضاع حسابي متشنج بود
،پس اگه اتفاقي پيش بياد تو رو هم مي‌فرستن؟
!آره والا! زدي تو خال .مي‌ترسم اونوقت منو هم بفرستن
خُب بعدش چکار مي‌کُنين؟ با گازِ اشک‌آور و ماشينِ آب‌پاش و اين جور چيزها جمعيت رو متفرق مي‌کُنين؟
.آره ديگه، از تمامِ‌شون استفاده مي‌کُنيم
،و هر جايي هم که خارج از ديد باشه !يه خُرده حالِ شورشي‌ها رو جا مياريم
خلاصه اينطوري !قلدربازي‌شون رو تلافي مي‌کُنيم
!چرا که نه؟ !قانونِ حيات همينه
هر کس دق و دلي و عقده‌هاش رو !سرِ کسايِ ديگه خالي مي‌کُنه
.يه بار رفته بوديم به يه دانشگاه
،اونجا يه آدمِ نيم‌وجبي بود .«درست شبيه «سعيدي
يکي از اعضايِ همين !اتحاديه‌هايِ ريغويِ سوسياليستي
،خلاصه يارو قشنگ ايستاده بود روبرويِ من .و من هم سپرم رو جلوم گرفته بودم
"!برگشت بهم گفت : "اين ديگه چه گُهيه دستت گرفتي؟ .و با لگد زد به سپرم
بعدش خوارکُسه همينطور !سپرم رو گرفت زيرِ لگد
!سپرم داشت از دستم مي‌افتاد، و من هم ديگه داشتم حسابي کُفري مي‌شدم .هر چند دور و برمون پُر بود از دوربين‌هايِ خبرنگارها
،خلاصه همين که خواست دوباره به سپرم لگد بزنه !با سپر کوبيدم به اون کله‌يِ کيريش
مردک قيلي ويلي رفت !و عينهو پشگلِ بُز نقشِ زمين شد
يارو درست شبيه .سعيديِ» خودمون نيم‌وجبي بود»
ميدوني، اين دنيا مثلِ يه جنده‌يِ اکبيري .کثيف و بي‌وفاست
به نظرت ما هيچ شانسي داريم که به عنوانِ معلم استخدام بشيم؟
.من يکي که ديگه بي‌خيالش شدم
ولي مطمئنم تو از ماه فوريه .مشغولِ تدريس ميشي
،آره، ولي حتي اگر هم استخدام بشم .شک دارم بتونم تويِ استان‌هايِ شرقي دوام بيارم
.ولي به نظرِ من، حتماً برو
،چون به هر حال .اونجا اونقدرها هم بد نيست
معلم‌ها اونجا .مشکلِ چنداني ندارن
پليس‌ها و سرباز وظيفه‌ها هستن !که اونجا غير از گُه چيزي گيرشون نمياد
حال و احوال چطوره؟
!«سعيدي»
چرا وقتي ما انسان‌ها از ناچيز بودنِ خودمون آگاه مي‌شيم ... و مي‌فهميم که موجوداتِ چندان مهمي هم نيستيم
به طورِ غريزي دچارِ رنج و عذاب مي‌شيم؟
آيا بهتر نيست که بهش همچون لحظه‌يِ کليديِ کشف و شهود نگاه کُنيم؟
اين خودِ ما هستيم .که باورهامون رو شکل مي‌ديم
بنابراين بايد به همون اندازه ... که به زيبايي و عشق باور داريم
،به جدايي هم باور داشته باشيم .و خودمون رو مهيايِ اون کُنيم
،چون انفصال و جدايي .همواره در کمينِ هر چيزِ زيباست
پس در اينصورت، چرا نبايد ... اينچنين رنج و محنت‌هايي رو
همچون فجايعي سازنده در نظر بگيريم؟
فجايعي که به ما کمک مي‌کُنن به درکِ اسرارِ ناشناخته‌يِ درونِ‌مون نائل بشيم؟
.آره
ولي مطمئنم که الان .قند تويِ دلت آب ميشه
منظورت چيه؟ - !بي‌خيال -
!نگو که کيف نکردي
چرا؟
چون شما از هم جدا شدين؟
.دقيقاً
از تک تکِ کلماتي که .به زبون مياري، کاملاً مشخصه
!مثلِ روز واسم روشنه
.شايد هم حق با تو باشه
.ولي اين يه امرِ طبيعيه .همه‌يِ آدم‌ها همينطور هستن
تو هميشه به ما دو نفر .حسادت مي‌کردي
به خيالت متوجه نمي‌شدم؟
!اين کُس شعرها چيه ميگي؟
اين خودِ کُس‌مغزت بودي که هميشه نياز داشتي !سايه‌يِ حسادت، دورت رو بپوشونه
،چون از طريقِ همين شيوه‌يِ تُخمي‌ت .احساساتت رو واقعي فرض مي‌کردي
،تو از همون زمانِ دبيرستان .مدام مشغولِ اين بودي که مُخِ دختره رو بزني
هميشه بهش کتاب و .اينجور چيزها قرض مي‌دادي
!همون روش‌هايِ مکّارانه
کسي که تويِ عالمِ رويا سير مي‌کُنه ،هميشه در ذهنش امکانِ جدايي رو ناديده مي‌گيره
اما بعد وقتي که واقعيتِ زندگي ... چشمش رو به حقيقت باز مي‌کُنه
.فقط بقيه رو مقصر مي‌دونه
از خيلي وقت پيش، چشمِ «خديجه» دنبالِ ديگران بود. هيچوقت متوجهش نشدي؟
!عجب دروغگويي هستي
اينو فقط به اين خاطر ميگي ... چون «خديجه» تحويلت نمي‌گرفت
عليرغمِ تمامِ اون کتابهات و .نقشه‌هايِ موذيانه‌اي که مي‌چيدي
اينقدرها هم !به خودت مطمئن نباش
!اگه نظرِ منو مي‌خواي
!مادرتو مي‌گائم
!مي‌گائمت، بچه‌کوني
!کُس‌کشِ خوارکُسه
!مي‌کُشمت، ننه‌جنده !زنده نمي‌ذارمت
.حداقل يه پولي به اين پسر بده
!با تو هستم‌ها
مگه نمي‌بيني داره ميره امتحان بده؟
!شوخيت گرفته؟ !پولم کجا بود؟
عابر بانک و حقوقم .که دستِ خودته
به خيالت بعد از اينکه قرض‌هات رو پرداخت کردم چيزي هم ازشون باقي مونده؟
!«اي بابا! تو رو خدا، «آسمان !دست از سرم بردار! حوصله ندارم
مي‌تونستي زودتر بهم بگي .تا مي‌رفتم يه پولي جور مي‌کردم
!حالا مگه فرقي هم مي‌کرد؟ !مگه فرقي هم مي‌کرد؟
!مثلاً مي‌خواستي چکار کُني؟
تو برو رويِ همون !اسب‌هات شرط‌بندي کُن
باشه، حالا خودم !يه کاريش مي‌کُنم ديگه
تمومش کُنين! خودم يه ماشين پيدا مي‌کُنم .مجاني منو برسونه
،صبر کُن .همين الان برميگردم
خودت هيچ پولي تويِ دست و بالت نداري؟
،فعلاً يه جوري سر کن .بعداً واست يه مقدار مي‌فرستم
.لازم نيست
جداً؟
کارتِ شناسايي‌ت رو با خودت بُردي؟ - .آره -
من يه بار فراموشم شد کارتِ شناسايي‌م رو .با خودم ببرم سرِ جلسه‌يِ آزمونِ معلمي
واسه همين نذاشتن بشينم .سرِ جلسه‌يِ امتحان
حتي با وجودِ اينکه ... ممتحن يکي از دوست‌هام بود
ولي باز هم اجازه نداد .برم سرِ جلسه‌يِ امتحان
البته نميخوام بگم .که يارو حسادت مي‌کرد
.چون واقعاً يکي از دوست‌هايِ خوبم بود
.بيا بگير، پسرم
.يه جوري باهاش سر کُن - .دستت درد نکُنه -
.ايشالا که موفق بشي
.ممنون
هر وقت امتحانت تموم شد باهامون تماس بگير، باشه؟
.موفق باشي
.برو به سلامت
!واي خدايا !چقدر سريع راه ميري
،با اينکه شروع کردم به دويدن .ولي باز هم نزديک بود بهت نرسم
تو اينجا چکار مي‌کُني؟
با خودم فکر کردم تا ترمينال بيام .و بدرقه‌ات کُنم
.واقعاً نيازي هم به اين کار نبود
.اشکالي نداره .به هر حال من امروز کلاس ندارم
شما برگرد منزل. وگرنه اينطوري .حس مي‌کُنم راه رو بلد نيستم
درسته، ولي امروز .با روزهايِ ديگه فرق داره
امروز برات روزِ سرنوشت‌سازيه. چون قراره تويِ .آزمونِ استخداميِ يه شغلِ دولتي شرکت کُني
و بعدش ممکنه از يه شهرِ نُقلي ... کنارِ ساحلِ دريايِ اژه سر دربياري
يا شايد هم يه روستايِ دورافتاده‌يِ پوشيده از برف .تويِ يکي از استان‌هايِ شرقي
!حتي حرفِ شرق رو هم نزن
،وقتي اينجا اينطوريه !واي به حالِ اوضاعِ زندگي تويِ اونجا
.مي‌دونم که آسون نيست !تو رو خدا خيال مي‌کُني نمي‌دونم؟
ولي آخرش بايد چکار کُني؟ !بايد کار کُني ديگه
شرايط الان ديگه .با زمانِ شما فرق داره
الان 300 هزار معلم وجود دارن .که جويايِ کار هستن
خُب که چي؟
مطمئنم که تو امتحانت رو خوب ميدي !و پوزه‌يِ همه‌شون رو به خاک مي‌مالي
من؟ - .آره، تو -
صبر کُنن تا ببينن تو چطور .اونها رو جا ميذاري
.بذار يه چيزي بهت بگم
،هر سوالي رو که از جوابش مطمئن نبودي .پاسخش رو خالي بذار
مگر اينکه به انتخاب از بينِ .دو گزينه شک داشته باشي
،و اگه از انتخاب بينِ يکي از اون دو گزينه هم مطمئن نبودي .برو سراغِ سوالِ بعدي. حتي حدس هم نزن
حالا واسه چي داري اينها رو بهم ميگي؟
.چون اين يه اصلِ ثابت‌شده‌يِ رياضيه
سيگار نداري؟ - .نه -
پولِ خُرد چي؟ .بده تا برم سيگار بخرم
چيه؟
خُب باشه، با همديگه مي‌ريم .و تو خودت پولش رو حساب کُن
.خيله خُب
راستي، نمره‌يِ حدِ نصابِ قبولي تويِ آزمونِ معلمي چنده؟
نيازي نيست وانمود کُني که برات مهمه، باشه؟
!به والله قسم که وانمود نمي‌کُنم
!عجب‌ها !اصلاً تو چت شده؟
زمانِ شما هم، نمره‌يِ حدِ نصابِ قبولي وجود داشت؟
نه. واسه همينه .که دارم ازت مي‌پرسم
ببين، «نجاتي» اجاقِ .کباب‌پزي‌ش رو روشن کرده
نظرت چيه بريم يه ساندويچِ همبرگر بخوريم؟
همبرگر؟ اون هم اين وقتِ روز؟
مگه همين تازه صبحونه نخوردي؟
نه، نخوردم. از بس که .مادرت سرم نق زد
واسه همين بود که من هم فوراً !پُشتِ سرِ تو در رفتم
،و به هر حال .الان هم ديگه تقريباً سرِ ظهره
.خودِ تو هم که عازمِ سفر هستي مگر نه اينکه تويِ راه گشنه‌ات ميشه؟
سفر؟ تا اونجا که فقط .يک ساعت و نيم راهه
.آره، به گمونم
.خُب ديگه
!پس پولِ يه ساندويچ رو بهم بده ديگه !خواهش مي‌کُنم
!لامصب، بويِ اشتها‌انگيزي داره
!انگار ول کُنِ من نيستي، نه؟
.خُب باشه، مهم نيست، فراموشش کُن .برو امتحانت رو بده و خودت رو هم نگرانِ هيچي نکُن
!موفق باشي !برو به سلامت
ببين، اتوبوس .الانه که حرکت کُنه
.باشه، فراموشش کُن .برو بشين سرِ صندليت
!برو بشين ديگه
.باشه، بيا اينو بگير .برو به خودت برس
!عاليه، ممنون
.فعلاً
.مراقبِ خودت باش
.به سوالاتي که پاسخِ‌شون رو نمي‌دوني جواب نده - .باشه -
!موفق باشي
.ممنون
امتحان تموم شد، پسرم؟
امتحان تموم شد؟
چطور شده که شما خودتون دارين از مشتري‌ها پذيرايي مي‌کُنين؟ پس شاگردتون کجاست؟
شاگرد؟
مادرجنده چنان خايه‌کِش شده بود !که بي‌خيالِ اين کار شد و گذاشت رفت
ولي من امروز صبح .کيفم رو پيشش گذاشته بودم
.باشه، الان برات ميارمش
مرتيکه‌يِ خوارکُسه !سرويس دادن به مشتري‌ها سختش بود
هيچکدوم از برو بچه‌هايِ ما ديگه اين دور و برها نميان؟
نه والّا، خيلي وقته .که ديگه اينجا نيومدن
ولي يکي‌شون بود .که لابد خبرش رو داري
.از قرارِ معلوم الان رفته پليس شده .پس واسش بهتره که اين دور و برها آفتابي نشه
انگار چشمِ ديدنِ پليس‌ها رو ندارين؟ - .نه، چشمِ ديدنِ خودِ اون يارو رو ندارم -
،بذار بره همون شرق !تا اونجا بمب بکُنن تو کونش
،من فقط واسه يه مدتِ کوتاه اينجا نبودم !ولي اينطور که مي‌بينم انگار يه نسلِ تُخميِ جديد از راه رسيده
راستش من يه حسِ پُست‌مدرنِ عجيبي .«نسبت به فقرِ شما دارم، آقا «نهضت
باز تويِ چه فکري هستين؟
به فکرِ 250 ليره‌اي .که مشکلاتم رو حل مي‌کُنه
چي؟
!چي رو چي؟
!ظاهراً محاسباتِ‌تون خيلي دقيقه
اول از همه، 140 ليره لازم دارم تا باهاش .برقِ کيريِ خونه‌ام رو دوباره وصل کُنم
،البته واسم فقط 120 ليره قبضِ برق اومده بود .اما مجبورم 20 ليره هم بابتِ کارمزدِ وصلِ مجددش پرداخت کُنم
به علاوه، وقتي پسرم ... مرخصي گرفته بود و اومده بود منزل
رفتم از فروشنده‌يِ دوره‌گردِ سرِ کوچه .به اندازه‌يِ 8 ليره موز خريدم
،حالا هر روز که منو مي‌بينه !طوري نگاهم مي‌کُنه که انگار زنش رو گائيدم
،اگه پولش رو بهش پس بدم !خيالِ جفتِ‌مون راحت ميشه
از طرفي، بايد از هايپرمارکتِ «کارفور»، ماکاروني، برنج و .بلغور بخرم، از هر کدوم 3 بسته، که سر جمع ميشن 10 ليره
!دستورِ رئيسِ خونه‌ست
شرکت تعاونيِ «مرمره» هم داره .زيتون‌هاش رو با تخفيف عرضه مي‌کُنه
يه مقداري هم بايد .از اون بخرم
،قبل از اينکه زمستون از راه برسه .کفش‌ها رو هم بايد بدم واسه تعمير
... اما اميدوارم کفاشه
.فعلاً ازم پول نخواد
اوه، راستي يه پيچ هم لازم دارم .واسه لگنِ دستشويي
هر چي باقي موند رو هم .برايِ پسرم مي‌فرستم
.تويِ خدمت نيازش ميشه
پيچ واسه لگنِ دستشويي؟ - .آره -
اصلاً چرا بابتش پول بدين؟ مي‌تونين از هر پيچي که .داشته باشين، به جاش استفاده کُنين
!اتفاقاً همين کار رو کردم !ولي خوارکُسه‌ها هيچکدوم بهش نخوردن
شنيدم بعضي بانکها ... سيستم‌ِشون طوريه
که بابتِ انتقالِ وجه به ارتش .کارمزد دريافت نمي‌کُنن
شما هم اينو شنيدي؟ - .بفرمايين -
!خدا خيرتون بده !دستتون درد نکُنه
!با تو هستم‌ها - چي؟ -
گفتم شنيدم بعضي بانکها ... سيستم‌ِشون طوريه
که بابتِ انتقالِ وجه به ارتش .کارمزد دريافت نمي‌کُنن
تو چيزي راجع به اين قضيه مي‌دوني؟ - !اي بابا! کَر که نيستم -
،مشغول بودم .به همين دليله که حواسم پرت شد
.نه، چيزي راجع بهش نمي‌دونم
.اين که نسخه‌يِ دست‌نوشته نيست
چي؟
اين يه نسخه‌يِ چاپيه که ظاهرش شبيه .نسخه‌هايِ دست‌نوشته طراحي شده
از کجا مي‌تونين تشخيص بدين؟ - .از اين نقاطِ ريز -
نقاطِ ريز؟
اگه مي‌خواين .خودتون يه نگاه بهش بندازين
پس هيچ ارزشي نداره؟ - .خيلي کم -
،ولي مي‌دونيد .اين خيلي قديميه
،چيزهايِ قديمي .هميشه هم ارزشمند نيستن
،فرمايشِ‌تون متين ... ولي
حالا آخرش چقدر مي‌ارزه؟
سليمان بيگ»؟»
.سلام - .سلام -
من رو خاطرتون هست؟
«ما قبلاً تويِ همايشِ «ادبيات و حياتِ روستايي .با همديگه ملاقات کرده بوديم
واقعاً؟
،هر چند در واقع من بينِ تماشاگرها حضور داشتم .اما حينِ وقتِ استراحت، يک بار با همديگه چشم تو چشم شديم
،يادم نمياد شما رو ديده باشم .ولي لابد همينطور بوده
خيلي معذرت مي‌خوام، ولي راستش .از ديدنِ شما در اينجا غافلگير شدم
ميشه چند دقيقه از وقتِ‌تون رو بگيرم؟ .ازتون سوالي داشتم
.البته، بفرماييد
اجازه هست بشينم؟ اشکالي که نداره؟
ببخشيد، ولي اگه وقت ندارين از حضورتون مرخص بشم؟
.نه، وقت دارم .مشکلي نيست
.در ضمن، من «سينان» هستم
خُب، «سينان»؟
اجازه بديد از همين اول بگم .که من تقريباً تمامِ کتاب‌هايِ شما رو خوندم
واقعاً؟ - .بله -
اصلاً عاقلانه نيست که يه نويسنده‌يِ ... جوونِ تازه‌کارِ مشتاق
آثارِ مشهورترين نويسنده‌يِ .استانِ زادگاهش رو مطالعه نکُنه
.دستِ کم، به لحاظِ استراتژيک و راهبردي
منظورتون از «استراتژيک» چيه؟
موضوع اصلاً بر سرِ .دست زدن به رقابت نيست
بلکه آدم دوست داره بدونه دو جفت چشمي ... که متعلق به ديگري هستن، با چه زاويه‌يِ ديدي
... به همين سرزمين، همين مناظر
.و همين مردمان نگاه مي‌کُنن
پس شما قصد داري نويسنده بشي، درسته؟
،خُب، آره. البته من همين الان هم مي‌نويسم .راجع به هر چيز که ارزشِ نوشتن داشته باشه
در چه سبکي؟
نمي‌دونم. يه چيزي تو مايه‌هايِ .تأمل در بابِ فرهنگِ زندگيِ اين ناحيه
مثلاً نوشته‌هايِ تبليغاتي راجع به منطقه؟
نه، هرگز. چطور شد که همچين فکري کردين؟ - چرا «هرگز»؟ -
".حقيقتي وجود ندارد، بلکه هر چه هست تأويل است" [جمله‌اي مشهور از «فردريش نيچه» فيلسوفِ بزرگِ آلمانيِ قرنِ نوزدهم]
!اگه بخوام از استاد نقلِ قول کُنم
من از اون نوع آدم‌هايي نيستم که بخوام خودم رو .صرفاً در زمينه‌يِ مسائلِ محلي غرق کُنم
... اگه قرار بر طبقه‌بنديِ نوشته‌هام باشه
شايد بايد بعضي‌هاشون رو ،مقاله يا داستان کوتاه محسوب کرد
.اما جزءِ اين دسته هم نيستن
شايد بشه هر کدوم از اونها رو بصورتِ ... جزء به جزء و مستقل اينطور توصيف کرد
اما وقتي از ديدگاه کُلي‌نگر ... بهشون نگاه بشه
مايلم مدعي بشم که اونها رو بايد به عنوانِ روايت‌هايي فراتر از رُمان .و ورايِ صرفاً پيچ و خم‌هايِ تخيل در نظر گرفت
فراتر از رُمان؟
.بله
به همين دليل هست که تمامِ سعيِ من اينه که .تمامِ اونها رو در يک کتابِ واحد جمع‌آوري کُنم
يعني به شرطي که بتونم .يه حاميِ مالي يا ناشر پيدا کُنم
.که البته اصلاً کارِ آسوني نيست
.تو از پسش برمياي
خُب، اين چيزي که بهش ميگي : «روايت‌هايي فراتر از رُمان و ورايِ صرفاً پيچ و خم‌هايِ تخيل» در موردِ چي هست؟
راستش فکر مي‌کُنم اين از اون نوع رُمان‌هايي‌ست .که نميشه در يکي دو جمله توصيفش کرد
نگران نباش، با يکي دو جمله، نه موضوعش .فاش مي‌شه و نه از ارزشش کم مي‌شه
!اينقدر محافظه‌کار نباش
... موضوع اين نيست، اما
اذهانِ ساده‌لوح دوست دارن هر اثري رو .تا سطحِ يک ايده‌يِ مرکزيِ تک‌بُعدي تنزل بدن
.البته منظورم ديگران هستند
... من شما رو جزءِ اون جماعتي نمي‌دونم
که اگه نتونن رُمان رو صرفاً در يک ... جمله‌يِ ادبي توصيف کُنن
،و يا ازش يک جمله‌يِ اخلاقي بيرون بکِشن .اون اثر رو شکست‌خورده تلقي مي‌کُنن
.حرفم رو باور کُنيد
.خُب، خيلي هم عالي
مي‌دونم نويسنده‌هايي که تازه دارن اولين کتابِ‌شون رو مي‌نويسن ... چطوري هستن. اونها خودشون رو تافته‌يِ جدا‌بافته مي‌دونن
و خيال مي‌کُنن عالم و آدم ... منتظرِ خوندنِ کتابِ‌شون هستن. در صورتي‌که
.نه، لطفاً اشتباه برداشت نکُنين
من از اين ترسي ندارم که شما ... ايده‌هايِ منو بدزدين، اما
!عجب‌ها تو رو به خدا
چرا من بايد همچين خيالي داشته باشم؟
!واقعاً که خيلي مضحکه
.به گمونم حرفِ اشتباهي زدم .خيلي معذرت مي‌خوام
.مسأله‌اي نيست .اصلاً ولش کُن
اما شما همون اول گفتي .ازم سوالي داري
.و من الان ديگه بايد برم
چيزِ مهمي نبود. و از طرفي .خودم جوابش رو مي‌دونم
جداً؟
... به غير از شما، نويسنده‌هايِ ديگري هم بودن
.که تويِ اون همايش سخنراني کردن
و مجريِ همايش، شرحِ کوتاهي از .بيوگرافيِ همه‌يِ اونها رو قرائت کرد
خُب؟
... هميشه برام جايِ سوال بود
که آيا اون بيوگرافي‌ها توسطِ ... خودِ نويسنده‌ها نوشته شده بودن
يا اينکه کميته‌يِ برگزار‌کُننده‌يِ همايش اين کار رو کرده بود؟
حدس مي‌زنم که هر کسي خودش .بيوگرافي‌ش رو نوشته باشه
چطور مگه؟
.من هم همينطور فکر مي‌کُنم
راستش اون بخش‌هايي که انسان‌ها از تجربياتِ‌شون گُلچين مي‌کُنن ... وقتي مي‌خوان زندگيِ خودشون رو توصيف کُنن
،موضوعات و نکاتي که براشون دارايِ اهميت‌ه ... کلماتي که به کار مي‌برن، تمامِ اينها
.واقعاً جالبه
منظور؟
منظورم اينه که به نوعي آزمونِ خودشناسي .برايِ انسان‌ها شباهت داره
هر چقدر تلاش بشه ... چيزهايي پوشيده و پنهان باقي بمونه
،باز هم اون چيز، به طريقي .خودش رو فاش مي‌کُنه
و اونوقت آدم ناگزير به اين فکر ميفته که ... لزومي نداره زندگينامه‌يِ فلان نويسنده رو بخونه
که به عنوانِ تبليغ ،توسطِ خودش نوشته شده
درست مثلِ برده‌اي .که در انتظارِ خريده شدنه
خُب، شما مي‌توني به اين موضوع ،هر طور که دوست داري فکر کُني
اما در واقع نبايستي با چنين ديدي .به اين قضيه نگاه بشه
نبايد آثارِ يک نويسنده رو .از رويِ شخصيتش قضاوت کرد
چون اينها دو موضوعِ .کاملاً جداگانه هستن
،چطور مي‌تونين همچين حرفي بزنين سليمان بيگ»؟»
چطور ميشه يک نويسنده رو ... صاحبِ اعتبار دونست
اگه نتونه با ذات و خودِ حقيقيش رو در رو و يکي بشه؟
... گوش کُن، جوون
!والا من واقعاً ازتون تعجب مي‌کُنم
اسمت چي بود؟ - .«سينان» -
،سينان»، اگه شما برايِ تحريک کردنِ من اومدي اينجا» .راه‌هايِ زيادي برايِ انجامِ اين کار هست
.نه، معلومه که چنين قصدي ندارم - .ولي اينطور به نظر مي‌رسه -
.ظاهراً شما از حرف‌هام سوءبرداشت کردين - !و شما هم مدام داري همين رو القاء مي‌کُني -
طرفِ صحبتت که !يه موجودِ خرف نيست، پسر جون
اصلاً من چرا بايد شما رو تحريک کُنم؟ - !باشه، تمامش کُن -
!حاشا که چنين منظوري داشته باشم
.باشه. اصلاً ببين، من تويِ عمرم چيزهايِ زيادي به چشم ديدم ... و اين چيزها هيچ برام مهم نيستن. اما
چيزي که سعي دارم بهت بگم ... اينه که
ما 5 نفر نويسنده بوديم .که در اون همايش حضور داشتيم
شايد بعضي از اون بيوگرافي‌ها تو رو دلخور کرده؟
.نه، اصلاً بحثِ دلخوري نيست
«شايد در اينجا «شرمندگي .«واژه‌يِ دقيق‌تري باشه، «سليمان بيگ
تو دانشجو هستي، درسته؟
.همين تازگي فارغ‌التحصيل شدم - جداً؟ -
در چه رشته‌اي؟
.معلمِ ابتدايي
.اين که خيلي عاليه
.اِي! به گمونم بدک نيست
خُب حالا برنامه‌ات چيه؟ تدريس کُني؟
اول بايد منتظرِ نتيجه‌يِ .آزمونِ امروز بمونم
آها، پس آزمون امروز برگزار شد؟ - .بله -
امتحانت رو چطور دادي؟
چندان جالب نبود. شايد مجبور بشم .شغلِ ديگه‌اي انتخاب کُنم
مثلاً چي؟
.مثلاً شغلِ پليسي
مثلِ خيلِ عظيمي از اين همه معلمي .که شانسِ استخدام شدن رو پيدا نمي‌کُنن
.دوستي دارم که فارغ‌التحصيلِ ادبياته
و الان رفته استخدامِ ،پليسِ ضدِ شورش شده
.چون نتونست بره سرِ کار و گزينه‌يِ ديگه‌اي نداشت .و ضمناً شغلِ پليسي هم حقوقِ خوبي داره
اما در موردِ خودم، من مي‌تونم .برايِ امرارِ معاش نويسندگي کُنم
.تا ببينم چطور ميشه
.ولي نويسندگي هم کارِ آسوني نيست - .البته که آسون نيست -
.اما نذار حرفِ من دلسردت کُنه
.نه، اينطور نيست
من از روبرو شدن با واقعيت .ترسي ندارم
،حتي موقعي که مشغولِ نوشتنِ کتابم بودم ،با مشکلاتِ زيادي دست و پنجه نرم مي‌کردم
.نمي‌تونم منکرش بشم
... اما سخت‌ترين قسمتِ ماجرا
،اين فکر بود که مبادا آخرش ... نوشته‌هام معمولي از کار دربيان
طوري که خيلي بعيد باشه .علاقه‌يِ کسي رو جلب کُنن
اما کتاب‌هايي هم که شما مي‌نويسيد .به نوعي به همين سبک و سياق هستن
شما چطور ايمان و باور به خودتون رو تا به آخر حفظ مي‌کُنيد؟
،محتوايِ چيزي که نوشته مي‌شه مهم نيست .بلکه مهم فُرمِ نوشتنِ مطلبي‌ست که نگارش مي‌شه
پس دوباره برگشتيم !به همون کليشه‌يِ معروف
... بله، اما گاهي اوقات
کليشه‌ها دربر‌دارنده‌يِ .حقايقِ بنيادين هستند
،مثلاً وقتي من مي‌نويسم، از طريقِ همون کليشه‌ها و فُرم‌ها .زندگي رو با تمامِ ابتذالش غني و پُرمايه مي‌کُنم
... پس نکته اينجاست که
هيچ کليشه‌اي، اونطور که .به نظر مي‌رسه پيشِ پا افتاده نيست
،من خمير‌مايه رو ورز ميدم ... و مي‌ذارم تا وَر بياد
.و بعد مي‌پزمش
!و اونوقت ما هم مي‌خوريمش
.درسته
متوجه نگرشِ من شدي؟ - .البته -
سوژه برايِ نوشتن ،در همه جا وجود داره
اما به شرطي که .قادر به ديدنش باشي
اگه نويسنده قادر به ديدنش باشه اما نتونه بهش پرداخت بده چطور؟
.اونوقت نويسنده نياز به ممارست داره .اما داشتنِ استعدادِ ذاتي کليدي‌ترين نکته‌ست
پس اشخاصي مثلِ ما بايد بي‌خيالِ نويسندگي بشن؟
گفتي «ما»؟
آخه خيلي از مردم که بصورتِ مادرزادي .اون قدرتِ جادويي رو ندارن
بي رو دربايستي بگم، فکر مي‌کُنم که خودِ من .از اين بابت بسيار خوش‌اقبال هستم
اما تو هم در قضاوت کردن .راجع به خودت، اينقدر عجول نباش
تو تازه داري رويِ .اولين کتابت کار مي‌کُني
و کتابت هنوز .حتي منتشر هم نشده
بايد مثلِ يک سرباز بخاطرش .سينه سپر کُني و بجنگي
يا شايد هم بايد در برابرِ تدريس تويِ شرق .سپر بندازم و سرِ تعظيم فرود بيارم
.هر طور شده همين کار رو بکُن
... چون يادت باشه که تدريس
،از اون مشاغلي‌ست که به شخص .مجالِ نوشتن ميده
اصلاً شايد به همين دليل باشه که اين همه .نويسنده وجود داره که شغلِ اصلي‌شون معلميه
به هر حال ... بايد اين رو بهت بگم که
،وقتي پايِ نويسندگي در ميون باشه .من به هيچ عذر و بهانه‌اي باور ندارم
،يک نويسنده‌يِ خوب نق نمي‌زنه .بلکه فقط مي‌شينه و مي‌نويسه
.تحتِ هر جور شرايطي که بخواد باشه
حتي به قيمتِ ناديده گرفتنِ ... خانواده و دوستانش
يا سوءاستفاده کردن از اونها در صورتِ لزوم؟
چرا که نه؟
،هر امري که وجدانت بتونه باهاش کنار بياد .قابلِ پذيرشه
.خودت هم اين رو مي‌دوني
و اگه چنين کاري ازم برنياد چطور؟ - .اونوقت همين امتناع کردن باعثِ رنج و عذابت مي‌شه -
نويسنده بايد قادر باشه .ريسک کُنه و دل به دريا بزنه
آهن بدونِ اينکه مدتي در کوره حرارت ببينه .«تبديل به فولاد نمي‌شه، «سينان
فرض کُنيد شيئي وجود داره که شما .اون رو بي‌مصرف و به درد نخور مي‌دونيد
،هر چند اکثرِ مردم اون شيء رو مقدس مي‌دونن .اما در نهايت اون صرفاً فقط يک شيء هست نه بيشتر
حالا در نظر بگيريد که مشخص بشه اون شيء ... قادره زندگيِ انسان‌هايِ بسياري رو متحول کُنه
اونقدر که حتي شايد موجبِ .پيشرفتِ تمام و کمالِ بشريت بشه
خُب؟
مي‌خوام نظرِ شما رو ... در اين رابطه بدونم
که آيا زياده‌خواهي مي‌بود اگر اون شيء رو ... بدونِ اطلاعِ صاحبش مي‌قاپيديد
تا فقط مالِ خودتون باشه؟
... شايد نه، اما
اگر صاحبِ شيء سر برسه ... و بکوبه تويِ سرِ اون دزد
... و حتي جمجمه‌اش رو خُرد کُنه
اونوقت اين کار هم .زياده‌خواهي نمي‌بود
،به هر حال .من ديگه بايد برم
هر کس ندونه فکر مي‌کُنه که شما دارين !«از دستِ من فرار مي‌کُنين، «سليمان بيگ
تا همين الانش هم .خيلي اينجا معطل کردم
پس بذاريد سوالِ آخرم رو هم .ازتون بپرسم
برات خيلي مهمه؟
.خيلي زياد
.پس در اين‌صورت، بفرما
اکثرِ نويسندگانِ روستاييِ ... حاضر در اون همايش
بر سرِ اين توافق داشتن ... که ادبيات
... مرکزيتي غير از زبان نداره
مرکزيتي که محصولِ تماسِ .قلم و کاغذ با همديگه‌ست
.من ديگه دارم ميرم
.«به سلامت، «سليمان بيگ
واقعاً شما هم به اين امر باور دارين؟
اين موضوعِ بسيار گسترده .و بحث‌برانگيزي‌ه
خودت قبولش نداري؟ - .راستش نمي‌دونم -
اگه يادتون باشه در اونجا نامه‌اي از طرفِ نويسنده‌اي .که از شرکت در همايش امتناع کرده بود، قرائت شد
يادتون هست؟ - .بله -
خيلي دوست داشتم نظرِ شما رو .راجع بهش بدونم
اون نويسنده در نامه‌اش خودش رو .يک دهاتيِ محض خطاب کرده بود
خاطرم نيست محتوايِ نامه .دقيقاً چه چيز بود
لُبِ کلامِ نامه اين بود که به شکلِ ظريف و زيرکانه‌اي ... کساني رو که در اين‌چنين مناسبت‌هايي شرکت مي‌کُنن
محکوم کُنه يا حسِ تحقيرِ شديدِ خودش رو .بهشون نشون بده
.به همين دليله که نظرتون رو مي‌پرسم
اگه من هم مثلِ شما ... جزءِ سخنران‌هايِ اون همايش بودم
حسابي رنجيده‌خاطر مي‌شدم .و حسِ بدي بهم دست مي‌داد
چرا؟
نمي‌دونم. اما پس از دريافتِ ... محتوايِ اصليِ اون پيام
به ناگهان سخنران‌ها چنان قيافه‌يِ ... مظلومانه‌اي به خودشون گرفتن
که گويا صرفاً نوعي ... رسالتِ فرهنگي
،موجب شده بود در اون همايش مشارکت کُنن .و اينکه بدونِ نوشتن قادر به ادامه‌يِ زندگي نبودن
مي‌دوني چيه؟ - نه؟ -
!تو مثلِ «سمير» تويِ شويِ تلويزيونيِ «بازمانده» هستي !چرا مدام داري سازِ مخالف مي‌زني؟
پس با اين حساب، شما هم شويِ تلويزيونيِ !بازمانده» رو تماشا مي‌کُنيد»
... ولي من فکر مي‌کردم که
قراره هنرمندان هر چيزي رو به نقد بکشن؟
.نخير. اينطور نيست .اشتباه فکر مي‌کُني
در حقيقت، اگه من جزءِ برگزارکُنندگانِ همايش بودم .نامه رو اونطور جلويِ همه نمي‌خوندم
چون دوست نداشتم همه رو .در اون نمايشِ سخيف شرکت بدم
آخه از راه دور بيانيه فرستادن !ديگه چه صيغه‌ايه؟
پس اون نامه شما رو هم ناراحت کرده؟
نخير. بهش حتي به اندازه‌يِ .يه سرِ سوزن هم اهميت نميدم
،بگذار سگان واق‌واق کُنند !اما کاروان به راهش ادامه خواهد داد
،برايِ ارزيابي شدن .هزاران نظرِ ديگه وجود داره
.من که احمق نيستم
خوب مي‌دونم بعضي‌ها چطور تلاش مي‌کُنن .خودشون رو در کانونِ توجه عموم قرار بدن
يارو درست همون اولِ نامه‌اش ... نوشته بود
که قسم خورده هرگز .در چنين مناسبت‌هايي شرکت نکُنه
... در صورتي که
نبايد هنرِ نويسندگي رو با کارهايِ ... چاله‌مِيدوني اشتباه گرفت! چنين کاري
صرفاً نوعي .شيرين‌کاريِ سخيفه
اما در اين جهاني که ... هيچ تقدسي در اون وجود نداره
ديدنِ شخصي که خودش رو فقط بخاطرِ نفسِ هنر ... به انزوا کشونده و از بقيه جدا کرده
اميدبخش و دلگرم‌کُننده نيست؟
شايد بشه گفت اون شخصي‌ست که ... همرنگي با جماعت، و همچنين همکاري
و ارتباط با هنرمندانِ غيرِ اصیل رو .برنتافته
،دقيقاً برعکس
اون نامه اين فکر رو به ذهنِ من انداخت ... که احتمالاً از طرفِ يک جوانِ ساده‌لوحِ خجالتيه
... کسي که جرأت نداره
جلويِ جمعي سخراني کُنه که در نظرش ،بيش از اندازه عظيم جلوه مي‌کُنن
،و در عينِ حال، سعي داره اين عجز و ناتوانيِ خودش رو ... نوميدانه و در زيرِ نقابِ فلسفه‌مآبي
.از خودش و تمامِ دنيا مخفي کُنه
اما تو فعلاً قادر به درکِ .اين مسأله نيستي
واقعاً؟ چرا نمي‌تونم؟
.چون هنوز خيلي جوون هستي
اما همچنانکه سنت بالاتر بره ... کم کم و به تدريج
خواهي فهميد که ماجراجويي‌هايِ رومانتيک ... و احساساتي‌اي از قبيلِ اون نامه
چيزي نيستن بجز افراط‌کاريهايِ ناشيانه .و خام‌دستانه‌يِ قلبِ يک جوان
افراط‌کاريهايِ ناشيانه؟
البته منظورم اين نيست .که نامه بد نوشته شده بود
اما من بهش همچون ... فغاني جگرخراش
برآمده از اعماقِ اين سرزمينِ .پرت و دورافتاده نگاه مي‌کُنم
... اما با اين وجود
متأسفم که بگم اين فغان در نظرِ من ... از جنبه‌يِ رومانتيک بسيار دل‌به‌هم‌زن
و از جنبه‌يِ احساسات‌گرايانه !بسيار تهوع‌آوره
و فکر نکُن که درست از همون اولِ ... برخوردمون متوجه نشدم که خودِ تو هم
به شکلِ لاعلاجي شديداً دچارِ .وسواس‌هايِ رومانتيک و عاطفي هستي
.ولي من دچارِ وسواس نيستم
... اما عليرغمِ هر چيز
خودت ديدي که من !پا نشدم از دستت در برم
!يا اينکه دست به سرت کُنم
بلکه اجازه دادم !هر چه دلِ تنگت مي‌خواد بگي
،حتي عليرغمِ اون همه نيش و کنايه‌هايي که بهم زدي !صبور و مودب باقي موندم
!اما حالا ديگه وقتش رسيده بذاري برم منزلم - .نه، نه، اصلاً نيش و کنايه‌اي در کار نبود -
!باشه؟ !ديگه بذار برم منزلم
چون بايد پاهام رو .بخوابونم تويِ آب نمک
مي‌دوني چرا؟ - .شما از حرف‌هام سوءبرداشت کردين -
چون در عرضِ اين نيم ساعتِ اخير، تنها يک واقعيت .وجود داشته که ازش آگاه بودم و برام مهم بوده
... سوزشِ دردِ پاهام
!و زق‌زقِ دردِ گردنم
تنها چيزي که ... کم داشتم اين بود
که اون دردِ ميگرنِ کُشنده‌ام هم !دوباره عود کُنه
،و مي‌دوني اين يعني چي دوستِ جوانِ من؟
يعني اصلاً به تُخمم هم نيست که مرکزيتِ !اون ادبياتِ کيريِ تو چه کوفتيه
!مي‌خواد زبان باشه يا هر گُه ديگه‌اي
اصلاً چيزي که اشخاصِ کُندذهني مثلِ تو ... از درک کردنش عاجز هستن
اينه که تنها يک حقيقتِ واحد !وجود نداره
.ديگه دارين يه کمي تُند مي‌رين
،ادبيات، موفقيت !تمامش ارزونيِ خودت
!همه‌اش مالِ خودت - !مردم دارن چپ‌چپ نگاه‌مون مي‌کُنن -
اصلاً اگه همين الان جايزه‌يِ نوبلِ !ادبيات رو هم بهم بدن، ردش مي‌کُنم
!از اين واضح‌تر برات بگم؟
!پس شرمنده، دوستِ جوانم !چون دارم رفعِ زحمت مي‌کُنم
ارواحِ کُسِ عمه‌ات جايزه‌يِ نوبلِ !ادبيات رو رد مي‌کُني
!«سليمان بيگ»
ميشه ازتون خواهش کُنم دست‌نوشته‌يِ اولينِ کتابِ من رو بخونيد؟
خيلي عالي ميشه اگه بازخوردِ شما ،راجع بهش رو بدونم
مخصوصاً بعد از اين !نطقِ غرّايي که الان کردين
.شرمنده، نمي‌تونم چنين کاري بکُنم
واقعا؟ آخه چرا؟
چون اگه قرار بود کتابِ هر نويسنده‌اي ... که از راه مي‌رسه رو مطالعه کُنم
اونوقت چطور مي‌تونستم فرصت کُنم کتاب‌هايِ خودم رو بنويسم؟
.پس نخونيدش !من هم چيزِ زيادي از دست ندادم
.باشه، ببخشيد، شوخي کردم
،به هر حال .باز هم ازتون ممنونم
!هي، بيدار شو
.ديگه رسيديم، داداش
!بهتره يه سر بري قمارخونه
!شايد يارو از ديدنت شرمنده بشه
جريان چيه، آقا «محرم»؟
.معلم‌ها بايد الگويِ سايرين باشن .بايد سرمشقِ ديگران باشن
!ولي آخه به اين يارو هم ميگن الگو؟
برو پيشش تا شايد !از خودش شرمش بشه
حالا مثلاً تو خودت !الگو هستي؟
!يه نگاه به خودت بنداز
!کچل
!به به! خوش اومدي
اون چيه دستت؟ ماهي‌ه؟
!به خدا تو ديگه کي هستي
مگه چي شده؟
آخه چرا هيچوقت نمي‌ري باشگاه معلمين پيشِ همکارهات؟
چرا در عوض مدام مي‌گيري مي‌شيني کنارِ اين پفيوزها؟
کدوم پفيوزها؟
کِي برگشتي؟
پاشو برو باشگاه معلمين .اونجا وقتت رو بگذرون
آخه تويِ اين جايِ بدنام چکار مي‌کُني؟
!خُب روزنامه مي‌خونم ديگه! عجب‌ها .بعداً يه سر هم ميرم اونجا
هر دفعه که تويِ خيابون دارم راه ميرم .يکي از طلبکارهات جلوم سبز ميشه
!ديگه داره حالم بهم مي‌خوره
تو داري ما رو هم همراه خودت .به اين منجلابت مي‌کِشوني
کي سرِ راهت رو گرفته؟ اصلاً چطور جرأت کرده؟
!عجب رويي دارن
!واقعاً هم که عجب رويي
آخه چطور مي‌توني ... اينقدر راحت و بي‌خيال باشي
اون هم وقتي اين ما هستيم .که داريم جورِت رو مي‌کِشيم
،جدي ميگم !آخه اين چه سِرّي‌ه؟
معلوم هست چي داري ميگي؟ تمامش فقط !بخاطرِ اينه که من اينجا دارم روزنامه مي‌خونم؟
پس هنوز وانمود مي‌کُني که !کُلِ قضيه بخاطرِ روزنامه خوندنه
مگه نه اينکه قول داده بودي پات رو اينجا نذاري؟
من که قمار نمي‌کُنم. فقط دارم !روزنامه‌ام رو مي‌خونم. عجب‌ها
.روزنامه مي‌خوني چون مجبوري .چون دستت خاليه
!چون پول واسه قمار کردن نداري
!دوباره شروع شد - !دوباره شروع شد -
!معلومه که دوباره شروع شد
ديگه واقعاً نمي‌دونم .چي بايد بهت بگم
امتحان چطور بود؟
.بد
چه انتظارِ ديگه‌اي داشتي؟ .من که اصلاً درسي نخونده بودم
آخه چرا نخونده بودي؟
.نخونده بودم ديگه
.عيب نداره. حداقل دانشگاهت ديگه تموم شده
درسِ‌ت رو بخون و سالِ آينده .دوباره تويِ آزمون شرکت کُن
داري دنبالِ چي مي‌گردي؟
.دنبالِ يه دفترِ قديمي
.انگار گُم شده
کسي اومده اينجا رو زير و رو کرده؟
نه. آخه کي همچين کاري مي‌کُنه؟
ميشه اون آلبومِ سبز رنگ رو بدي بهم؟
.اينجا رو نگاه کُن
وقتي مي‌بينم پدرت قبلاً با چه اشخاصِ ... مهم و کله‌گُنده‌اي نشست و برخاست داشت
باور کردنش واسم سخت‌تر ميشه .که الان حال و روزش اينطوري شده
حالا اين اشخاصِ مهم و کله‌گُنده کي بودن؟
.چه مي‌دونم ... مديرهايِ مدرسه
کارمندهايِ آموزش و پرورش .و اين قبيل اشخاص
تو به اينها ميگي !اشخاصِ مهم و کله‌گُنده؟
.آره ديگه. آدم‌هايِ محترم و متشخص
«نه کسايي مثلِ اون «اکرم .که پدرت حالا باهاشون دم‌خوره
.ببين کارِش به کجا کشيده
کدوم «اکرم»؟
اون رفيقت که تويِ شهرک صنعتي بود رو يادت هست؟
همون «اکرم» که !کَله‌يِ گُنده‌اي داشت؟
!مردم رو مسخره نکُن !خجالت بکش
!عجب پفيوزيه
رفته با کسي رفيق شده که اندازه‌يِ پدرش سن داره؟
.باورم نميشه
حالا ديگه هيچکس .سراغي ازِمون نمي‌گيره
.از بس که آبرويِ خودش رو بُرده
الان سال‌هاست که ،بابا داره قمار مي‌کُنه
مي‌تونست حداقل واسه يه بار هم که شده .با برنده شدنش ما رو غافلگير کُنه
به هر حال، حتي اگر هم برنده بشه .پولِ بُردش رو دوباره رويِ قمار مي‌ذاره
اصلاً از کجا مي‌دوني که هيچوقت برنده نشده؟
اگه تو برنده بشي، پولِ بُرد رو مياري خونه با بقيه تقسيم مي‌کُني، درسته؟
!اگه برنده مي‌شدم
.ظاهراً بابا حتي يه لوحِ تقدير هم گرفته
.معلومه
.اون که قبلاً اينطوري نبود .برعکس، آدمِ بلندپروازي بود
.ديوانه‌وار سختکوش بود
تصور کردنش سخته .که اين همون آدمِ قبليه
.زمان، چيزِ عجيبيه
بدونِ اينکه متوجه بشيم .مثلِ برق مي‌گذره و ميره
!پس بايد چکار کُنه؟ !منتظر بشينه تا تو کاري کُني؟
چي؟
واسه کي منتظر بشينه تا اون چکار کُنه؟
هيچي. فقط گفتم زمان .همينطوري مي‌گذره و پيش ميره
يه بار يه نويسنده به زمان .لقب «ارّه‌يِ بي‌صدا» داده بود
هيچکس نمي‌دونه زمان واسه آدمها .چه چيزي در آستين داره
: ببين بابا رويِ اين عکس چي نوشته
"... در امتدادِ جاده‌اي گام مي‌زنم"
".بي‌آنکه بدانم به کدامين مقصد رهسپار است"
!ببين چه کلماتي هم به کار بُرده
!آدم خيال مي‌کُنه «تولستويِ»-ه [لئون تولستوي : نويسنده‌يِ بزرگِ روس در قرنِ نوزدهم]
يه جوري گفته، انگار !دل و جرأتِ راهي شدن داره
.اين حرف رو نزن .يه بار همه چيز رو گذاشت رفت
خُب بعدش چي شد؟
،لابد دو روز بعد !دست از پا درازتر برگشت؟
.تازه حرفي که گفتي رو متوجه شدم
کدوم يکيش رو؟
درباره‌يِ اينکه ... زمان منتظر نمي‌مونه
.تا ما کاري کُنيم
خُب؟
واقعاً ما برايِ تو هيچ کاري نکرديم؟
من همچين حرفي زدم؟
،هر چي باشه .اون بابايِ توئه
،بدونِ وجودِ بابات .هيچوقت نمي‌تونستي بري دانشگاه
اون بخاطرِ تو، هر چي .در توان داشته انجام داده
!حالا مگه فايده‌اي هم کرده؟
.تمامِ چيزهايي که نياز داشتي، هميشه در اختيارت بوده - .اون منو فرستاد خوابگاه طلاب تا پولي نده -
هميشه تمامِ بچه‌ها حسرتِ .اسباب‌بازي‌هايِ تو رو مي‌خوردن
خدا رو شکر که خودم رو از شرِ !تمامِ اون آت و آشغال‌ها خلاص کردم
.تو زندگيِ راحتي داشتي
!حالا مگه منکرش شدم؟
فکر کُن فراهم کردنِ تمامِ اين چيزها .چقدر واسه پدرت مشکل بوده
،اگه اينقدر که ميگي کارِش درسته !پس دو دستي بچسب بهش
تو الان با 40 سال سن مجبور شدي ،پرستاريِ بچه‌هايِ مردم رو بکُني
اونوقت هنوز هم داري !ازش دفاع مي‌کُني
!آخه چه ربطي داره؟ .تو رو خدا يه نگاه به دور و برت بنداز
،پدرهايِ مردم بچه‌هاشون رو کتک مي‌زنن .و دائم ميرن دنبالِ مشروب‌خوري و عياشي
در حالي که پدرِ تو حتي يه بار هم دست روت بلند نکرد. مگه غير از اينه؟
اگه کتکم ميزد بهتر از اين بود که اون همه !وعده‌هايِ سرخرمن به خوردم بده
و اينو بدون که هنوز هم داره ميره .قمارخونه شرط‌بندي مي‌کُنه
.دوست نداشتم اينو بهت بگم
.ولي خودت مجبورم کردي
هر چند اگر هم بهت نمي‌گفتم، به هر حال .تويِ حقيقتِ ماجرا هيچ تفاوتي ايجاد نميشد
".من بزرگت نکردم که آدمِ شروري بشي"
"!بس کُن! بس کُن"
"!قلبم ديگه تابِ اين همه مصيبت رو نداره"
سينان»؟»
بيا به کارگرها کمک کُن .کاناپه‌ها رو جابجا کُنن
.خودم نمي‌تونم .آخه کمرم داغونه
!من مادرت هستم! مادرت" "!يعني اين حق رو ندارم خوشبختيِ تو رو ببينم؟
بايد مدام دل‌نگرانِ اين باشم" "که مبادا کُشته بشي؟
"!ولي مادر! مادرِ عزيزم"
،من مي‌خوام زندگي کُنم" "!نه اينکه بميرم
يادت مياد وقتي که ما بچه بوديم؟" "... ما با لباس‌هايِ پاره‌پوره
،بدونِ اينکه سايه‌يِ پدر بالا سرمون باشه" "!تويِ فلاکت و بدبختي بزرگ شديم
،ببخشيد آقا تويِ خونه طناب دارين؟
هميشه سرايدار" ".بهمون توپ و تشر ميرفت
تويِ منزل طناب داريم؟
ببخشيد، طنابِ ضخيم تويِ منزل داريد؟
بدونِ طناب نمي‌تونيم .کاناپه رو جابجا کُنيم
.طنابِ خودمون هم پاره شده - .بذار برم يه نگاه بندازم -
بايد با احتياط جابجاشون کُنيم. نميخوايم رويِ اون .ديوارهايِ تازه رنگ شده لک بيفته
".پدرمون تويِ فقر و بيچارگي مُرد"
وقتي برقِ منزلِ‌مون رو قطع مي‌کردن" ".مجبور مي‌شديم زيرِ نورِ چراغهايِ خيابون درس بخونيم
من خطرِ مرگ رو به جون خريدم" ".تا زيرِ يوغِ بردگي نرم
حالا مگه چه چيزي تغيير کرده؟" "اصلاً کسي پيدا ميشه که دوستت داشته باشه؟
".همه ازت وحشت دارن"
".همه ازت متنفر هستن"
".حتي رفقايِ خودت"
"!حتي من"
اين به درد مي‌خوره؟
ضخيم‌تر از اين ندارين؟
.نه نداريم پس اين فايده نداره؟
.ميشه امتحانش کرد
،راه‌پله خيلي شيبدار و باريکه .نميشه بدونِ طناب بکِشيمش بالا
.دستتون درد نکُنه
!بسّه ديگه! بسّه ديگه" "!بسّه ديگه
!من اجازه نميدم غريبه‌ها بکُشنت" "!خودم مي‌کُشمت
!خودم مي‌کُشمت" "!من! من! من
.پُشت‌گرميِ من فقط به تفنگمه" ".چون جونم در معرضِ خطره
تويِ استانبول" ".دنبالِ جنازه‌يِ من هستن
حتي برايِ سرم" ".جايزه تعيين کردن
،ولي اگه خودت رو از اونجا دور نگه داري" ".«دستِ‌شون بهت نمي‌رسه، «فرات
".اي کاش فقط مي‌تونستي منو درک کُني"
".اي کاش مي‌تونستي"
".«سيگدم»"
"تو، من و اسلحه‌ام. ها؟"
تو، من و اسلحه‌ام. نميشه اين کارو بکُنيم؟ -" ".نه -
!قبول کُن -" "!نه -
"!قبول کُن"
"!نه"
کسي از جيبِ من پول برنداشته؟
چي؟
!پول، پول
کسي پولِ منو برنداشته؟
.سيصد تاش کمه
چي؟ چه پولي؟
،هفتصد ليره داشتم .ولي الان سيصد تاش نيست
،اگه کسي قصدِ شوخي داره !اصلاً هم شوخيِ بامزه‌اي نيست
آخه کي همچين کاري مي‌کُنه؟ مگه پول رو کجا گذاشته بودي؟
.تويِ جيبِ بالاييِ کاپشنم
يعني چه بلايي سرش اومده؟
جيب‌هات رو درست گشتي؟
شايد تويِ جيبِ شلوارت گذاشته باشيش؟
،هر کس که برش داشته !بايد بياد پسش بده‌ها
منظورت چيه که ميگي : "هر کس"؟
اصلاً کي تويِ اين خونه !دست به پولِ تو مي‌زنه؟ ها؟
!حالا تو چرا به خودت گرفتي؟
!آروم بگيرين ديگه !بذارين يه دقيقه فکر کُنيم
!حالا ديگه سرِ من داد مي‌زني؟
!آهاي! چه خبره اَلم شنگه راه انداختين؟ !والله به خدا
،آقا پولش رو گُم کرده !اونوقت تقصير رو مي‌ندازه گردنِ ما
کدوم پول؟
داخلِ منزل گُم شده؟ آخرين بار کِي ديديش؟
اگه گُم شده، بايد بگردي .پيداش کُني ديگه
.صبر کُن ببينم
به نظرت کارگرها برش نداشتن؟
.در باز بود
،شايد وقتي رفته بوديم کمکِ‌شون ... يه نفر اومده و
.ولي نه، نه .اين کارِ درستي نيست. نه، نه
خدا رو خوش نمياد .بهشون تهمت بزنيم
مگه وقتي اومدن داخل هيچکس پيشِ‌شون نبود؟
وقتي من رفتم طناب بيارم .يارو دمِ در ايستاده بود
ولي خُب برگشتنم .همچين هم طول نکِشيد
.همين طنابي که اونجاست
!کارگر کجا بود، تو رو خدا؟
اصلاً تو اين هفتصد ليره رو از کجا آورده بودي؟
اصلاً تو اين هفتصد ليره رو" "!از کجا آورده بودي؟
.اون پول واسه کتابم بود
.ولي تو که دانشگاهت تموم شده
!تو هم انگار ما رو گرفتي‌ها؟
پس‌اندازش کرده بودم !تا باهاش کتابم رو چاپ کُنم
،کتابي که خودم نوشتم !نه کتابِ درسي
چه کتابي؟ چه جور کتابي؟ - !يه کتابِ حسابي -
تو نوشتيش؟
!نه، عمه‌ام نوشته
.باشه، حتماً طرف مشکلي براش پيش اومده و بهش نياز داشته .هر آدمي ممکنه از اين کارها بکُنه
،اما هر کس برش داشته !بايد بياره پسش بده
!باز هم داره حرفِ خودش رو مي‌زنه‌ها
!تو رو خدا مي‌بينين؟ !يعني ما از تو دزدي مي‌کُنيم؟
!تو رو خدا مي‌بينين؟" "!يعني ما از تو دزدي مي‌کُنيم؟
!ببينين داره چکار مي‌کُنه
!مامان، تو يه چيزي بهش بگو
!تو رو خدا آروم بگيرين !آبرومون جلويِ در و همسايه ميره
!آخه چکار به کارِ اين دختر داري؟
!بس کُن ديگه
!آقا داره بهمون تهمتِ دزدي مي‌زنه - !آروم باش، «ياسمين»! برو تويِ اون اتاق ببينم -
!واقعاً که خيلي بامزه‌اي، بابايي !خيلي بامزه‌اي
!يه کم ادب داشته باش
آدمِ عصباني، بزرگترين !دشمنِ خودشه، پسر جون
خدا وکيلي ارزشش رو داره بخاطرِ پول !دلِ ديگران رو بشکني؟
!من گفتم هر کسي که برش داشته - !کوتاه بيا ديگه! مثلاً تو آدمِ تحصيل‌کرده‌اي هستي -
چطوره ماها حواسِ‌مون !به پولِ جنابعالي باشه؟
!بَسّه ديگه
... بيا يه دقيقه بگير بشين
و قشنگ با آرامش فکر کُن !ببين کجا گذاشتيش! والّا به خدا
اگه مايل باشين مي‌تونم دستنوشته‌ام رو .بذارم همينجا پيشِ‌تون بمونه
آخه احتمالاً يه مدت طول مي‌کِشه .همه‌اش رو بخونين
.نه، نيازي نيست .خيلي عالي نوشتي
نمي‌دونم. شايد هم .چيزي که نوشتم بي‌معني باشه
.نه، نه، اين کتابِ معرکه‌ايه
.به خدا جدي ميگم
.من عاشقِ کتاب‌هايِ اين سبکي هستم
!به خدا کارِت آفرين داره
.ممنونم
جنابِ شهردار گفتن که شما آدمِ اهلِ مطالعه‌اي هستين .و شيفته‌يِ کتاب خوندنيد
.بله، درسته. همينطوره
هر چند اين اواخر .چندان مطالعه‌اي نداشتم
،ولي خُب درسته .قبلاً خيلي کتاب مي‌خوندم
راستش من همين تازه .از «بورسا» برگشتم
.آخه مادرم نياز به عملِ جراحي داشت - واقعاً؟ -
،صرف‌نظر از استرس و تنشِ عصبي
،بيمارستان و عملِ جراحي .هزينه‌يِ خيلي بالايي داشت
.خيلي متأسفم که اينو مي‌شنوم
در ضمن، قصد دارم يه دستي هم .به سر و صورتِ اينجا بکِشم
،مي‌خوام وروديِ ساختمون رو بزرگتر کُنم .تا بيشتر شکل و شمايلِ دفترِ يه شرکت رو پيدا کُنه
فکرِ خيلي عالي‌اي‌ه. ولي خُب .به همين صورتِ فعلي هم مشکلي نداره
... مي‌خوام وقتي کارِ تعميراتش تمام شد
.ازش عکس بگيرم
شما دوربينِ عکاسي داري؟
.نه، دوربينِ عکاسي ندارم
.ولي مي‌تونم يکي گير بيارم
البته خودم يه دوربينِ قديمي .تويِ خونه دارم
.ولي نمي‌دونم به درد مي‌خوره يا نه .چون خيلي کوچيکه
خُب، «سينان»؟
... راستش
،کُلِ موضوعِ کتابِ من درباره‌يِ زندگي، مردم .و به قولِ معروف، فرهنگِ زندگيِ اين منطقه‌ست
!خيلي عاليه !بارک الله
.جداً بهت تبريک مي‌گم - .ممنون. محبت دارين -
.من عاشقِ آدم‌هايِ سختکوش هستم - .ممنونم -
بگو ببينم، چقدر طول کِشيد تا اين کتاب رو بنويسي؟
خُب راستش، محاسبه کردنش با شمردنِ تعداد کاميون‌هايي ... که شن و ماسه حمل مي‌کُنن فرق داره، ولي
!اتفاقاً خيلي هم به همديگه شبيهن !تو هم داري مثلِ من، يه جور کارِ توليدي مي‌کُني
،يعني در واقع، هر چند ظاهرشون متفاوته .ولي ماهيتِ هر دو تاشون يکيه
.بله، بله
چون اگه من نشينم ... حساب کتاب‌هام رو بکُنم
شن و ماسه‌ها که خودشون !راه نميفتن برن
نمي‌تونم که واسه حمل و نقلِ‌شون !منتظرِ امدادِ غيبي بمونم
.درسته. کاملاً حق با شماست
!خُب، اينطوري‌هاست ديگه
... به هر حال
.بايد ببينيم چطور ميشه
،چونکه هر چند من اين کتاب رو نوشتم .اما چاپ و انتشارش يه موضوعِ کاملاً جداگانه‌ست
.تو از پسش برمياي
،اما هر وقت چاپ شد .يه نسخه‌اش رو هم واسه من بيار
آخه راجع به اين قضيه‌يِ .فرهنگِ زندگي خيلي کنجکاو شدم
در موردِ «چاناق‌قلعه» هم .تويِ کتاب صحبت ميشه
منظورت جاذبه‌هايِ گردشگريِ اون دستِ رودخونه‌ست؟
.نه، منظورم مزارِ شهدا نيست
،يعني راستش صادقانه بگم ... فکر نمي‌کُنم کارِ صحيحي باشه که
چاناق‌قلعه» رو فوراً ربط بديم» .به «تروآ» يا مزارِ شهدا
چرا نه؟
چون اين منطقه دارايِ فرهنگِ زندگي .و تاريخِ خاصِ خودش هست
در حالي که بحثِ قبرستون و سايرِ چيزها .اون رو کاملاً تحت‌الشعاعِ خودشون قرار دادن
ولي ما بخاطرِ وجودِ همون‌هاست .که شهرتِ جهاني پيدا کرديم
.البته درسته
چون ما اينجا دست‌نخورده‌ترين ميدانِ نبرد .تويِ تمامِ دنيا رو داريم
قطعاً دليلي وجود داره که دنيا ... بخاطرِ وجودِ اون بناها برايِ ما ارزش قائله
و نام و آوازه‌يِ اين منطقه .تويِ کُلِ عالم پيچيده
درسته، اما من دوست دارم .ديدِ وسيع‌تري داشته باشم
«مثلاً تويِ بازارچه‌يِ «فدورا ... پيرمردي رو مي‌شناسم
،که ميوه مي‌فروشه، آواز مي‌خونه .و مشروب مي‌خوره
اين‌جور موضوعات هستن که من .تويِ کتابم راجع بهشون نوشتم
.حتي توريست‌ها هم از اون پيرمرد عکس مي‌گيرن ... البته من نمي‌خوام مثلِ بقيه صرفاً نگاه توريستي داشته باشم، و
!صبر کُن ببينم
تو داري اين «رضا» ميخواره رو !با شهدايِ جنگِ‌مون مقايسه مي‌کُني؟
.نه، البته که نه
!يه لحظه صبر کُن !يه لحظه صبر کُن
.دوباره اصلاً متوجه منظورت نميشم
.من چنين مقايسه‌اي نکردم ... فقط گفتم که
"اين چيزي که بهش ميگي "فرهنگِ زندگي .هر جا که نگاه کُني وجود داره
،اما آيا ميدانِ نبردِ مشهوري که سالم و دست‌نخورده باشه همه جا پيدا ميشه؟
.ولي آخه اين يه موضوعِ جداگانه‌ست ... من نميگم که
اصلاً چرا بايد به توريست‌ها اعتماد داشت؟
،اونها کارِشون اينه که تا يه چيزي مي‌بينن .فوري دوربينِ‌شون رو درميارن و ازش عکس مي‌گيرن
و اگر هم از اين يارو پيرمرده ... عکس مي‌گيرن
.فقط محضِ خنده‌ست
رُک و راست بگم، ما اينجا در اين زمينه .با هم اصلاً توافقِ نظر نداريم
... اگه جوون‌هايي مثلِ تو
از شهدا و ارزش‌هايِ اخلاقي‌مون ... دفاع نکُنن
!پس کي بايد بکُنه؟
ولي آخه بحثِ ما !يه چيزِ ديگه بود
!خودت ما رو از موضوعِ بحث پرت کردي !تو بودي که پايِ اون پيرمرده رو کِشيدي وسط
تمامِ سازمان‌ها و موسساتِ مردم‌نهاد و غيرِ‌دولتي، بخاطرِ حمايت .از اون مزارِ شهدا، دارن با همديگه چشم و همچشمي مي‌کُنن
!بايدم چشم و همچشمي کُنن !کارِشون همينه
،اونها همچين کاري مي‌کُنن صرفاً به اين دليل که سرگرمِ کاري بشن .تا هويت و حتي به نوعي موجوديتِ‌شون توجيه بشه
به نظرتون اينطور نيست؟
ولي چه کسي مياد مراقبت از اين پيرمردي که هنوز با 80 سال سن مجبوره کار کُنه رو بر عهده بگيره؟
آيا اين کارِ مهم‌تري نيست؟ - !حالا انگار اون پيرمرده بي کس و کاره -
ولي به هر حال، من صرفاً به اين علت که نسبت بهش .احساسِ دلسوزي داشتم، تويِ کتابم ازش اسم نبُردم
در واقع، من فقط در جستجويِ .اسرارِ زندگي هستم
و بعد متوجه پيرمردي شدم که به هر چي داره راضيه ... و از هيچ چيز گله و شکايتي نداره
طوري که انگار به رازِ خوشبختي .دست پيدا کرده
و شايد دنيايِ اون، حاويِ رازي باشه که بتونه .به تمامِ ماها در دستيابي به کشفِ رازِ خوشبختي کمک کُنه
تا همين الانش هم خروارها خروار کتاب‌هايِ مشابه همديگه .در موردِ «تروآ» و يادمانِ جنگ نوشته شده
،اگه شما تا اين اندازه به اين موضوع علاقه‌مند هستين .خُب مي‌تونيد بريد اونها رو بگيريد و بخونيد
قدريه»، پس اون قراردادهايِ» !مربوط به ماشين‌آلات چي شد؟
!بفرستشون برام ديگه
هنوز نرسيدن؟ .باشه، پس بهشون يادآوري کُن
.بگو لازمشون داريم
هر چقدر آدم چيزهايِ کمتري ... برايِ از دست دادن داشته باشه
... مسئوليتِ کمتري هم داره
!و در نتيجه خوشبخت‌تره
من که هيچ رازي !تويِ اين قضيه نمي‌بينم
.اين صرفاً زاويه‌يِ ديدِ شماست
!ببين، آقا پسر
.من آدمِ تحصيلکرده‌اي نيستم
،از همون دبيرستان .درس و مشق رو ول کردم
اما هرگز نشده از اين بابت .احساسِ پشيموني بکُنم
مي‌دوني چرا؟
چون من به احساساتِ خودم .توکل دارم
،احساسات و غرايز .تنها راهنماهايِ من تويِ زندگيم بودن
و ابداً يادم نمياد که هرگز .اشتباهي مرتکب شده باشم
!خيلي هم عالي !آفرين به شما
... اما
وقتي به زندگيِ اون دسته از دوست‌هام ... که دانشگاه رفتن نگاه مي‌کُنم
مي‌بينم که همه‌شون الان !تا خرخره تويِ گُه فرو رفتن
،بعضي‌هاشون دارن واسه خودم کار مي‌کُنن ... بعضي‌هاشون يه جا مشغولِ غاز چروندن هستن
و بعضي‌هايِ ديگه‌شون هم .کارِشون به طلاق کِشيده
حتي يه نفرشون .دست به خودکُشي زد
بله، درس خوندن و تحصيلات، چيزِ خيلي عالي‌ايه؛ .ولي اينجا ترکيه‌ست
... اگه مي‌خواي تويِ اين مملکت دووم بياري
.بايد خودت رو باهاش وفق بدي
درسته، شما تويِ مدرسه و دانشگاه ... يه چيزهايي ياد مي‌گيرين
،اما واردِ گود شدن .داستانش فرق مي‌کُنه
چون زندگي دائماً با سرعتِ تمام .رو به جلو در حرکته
،چيزي که امروز ياد مي‌گيري .فردا به هيچ دردي نمي‌خوره
،و دقيقاً به همين علته که دستِ آخر، حقيقتِ بيروني .محکم تويِ گوشِ اونجور آدم‌ها سيلي مي‌زنه
چون اونها تواناييِ .وفق پيدا کردن ندارن
،اونها خودشون رو از مردمِ معمولي کنار مي‌کِشن .و به همه با ديدِ بالا به پايين نگاه مي‌کُنن
.اما دنيا بي‌رحمه
.به حالِ هيچکس دلسوزي نمي‌کُنه
اصلاً مي‌دوني الان اون آدم‌ها کجا هستن؟
،از رويِ زمين محو شدن .دود شدن و رفتن هوا
!اما من هنوز هم اينجا هستم
اون هم در حالي که هيچکس چيزي رو .حاضر و آماده جلوم نگذاشت
... بلکه هر چي دارم رو
با خون و عرق و اشکِ خودم .به دست آوردم
،پس لابد يعني من هم بايد خودم کار کُنم و پول پس‌انداز کُنم تا بتونم کتابم رو چاپ کُنم؟
.معلومه که منظورِ من اين نبود
،اما راستش حالا که فکرش رو مي‌کُنم !مي‌بينم اصلاً هم فکرِ بدي نيست
من به اين علت اومدم اينجا، چون شنيدم .شما از چنين طرح‌هايي حمايت مي‌کُنين
.همينطور سرخود که پا نشدم بيام
برام جايِ سواله که پس اصلاً شما چطور از بقيه‌شون حمايت کردين؟
منظورت از «بقيه‌شون» چيه؟
.تمامِ طرح‌هايِ اينطوري ديگه
آخه لوگويِ شرکتِ‌تون رويِ هزاران .آگهي و پوسترِ تبليغاتي حک شده
.شورايِ شهر قصد داشت کُلي مصالحِ شن و ماسه از من بخره .به همين دليل بود که نسبت به اون طرح‌ها اينقدر دست‌و‌دل‌بازي نشون دادم
ما با همديگه .توافق کرده بوديم
پس ساخت و پاختِ !دوجانبه در کار بوده
!معلوم هست چي داري ميگي؟
.اينجور چيزها لازمه‌يِ کاره !ما تويِ تجارتِ شن و ماسه هستيم، برادرِ من
پس کاري که بايد رو .انجام مي‌ديم
.بايد با مشتري‌هايِ خوب، خوب تا کرد اين کار چه مشکلي داره؟
... «خُب، «اکرم
پس تو هم دوباره رفتي تو کارِ شرط‌بندي؟
.نه، فقط دارم نگاه مي‌کُنم
چون فعلاً هيچ پولِ خوارکُسه‌اي !تويِ دست و بالم نيست
!که اينطور
.کامل»، دو فنجون چاي بردار بيار» - .همين الساعه -
!پس اينطور
خُب، اوضاع چطوره؟
.بد نيست خودت چطور؟
.مثلِ هميشه
شنيدم با پدرم مي‌پلکي؟
هر از گاهي .اتفاقي مي‌بينمش
اونوقت با همديگه کجاها مي‌رين؟
تويِ اين خراب‌شده کجا رو داريم که بريم؟
يا مياييم همين قهوه‌خونه‌يِ نکبتي !يا هر مسترابِ ديگه‌اي
!اين کيري‌بازي‌ها چه معني داره؟
.برو با هم سن و سال‌هايِ خودت دمخور شو
اصلاً مشکلت چيه؟
چي گفتي؟
شما دو نفر که سر و کونِ‌تون !با هم پنالتي مي‌زنه
مگه نمي‌توني بري !سراغِ يه نفرِ ديگه؟
!واسه من گُه‌خوريِ زيادي نکُن‌ها
ما الان سال‌هاست که داريم کونِ خودمون رو .پاره مي‌کُنيم تا اين آدم قمار رو ترک کُنه
!پس بچسب به هم سن و سال‌هايِ خودت
،برو کونت رو بده ببينم !بچه پُر رو
،حالا اگه يکي دو بار باهاش اينور و اونور برم !آسمون به زمين مياد؟
پس کُس و کونت رو جمع کُن و اگه مشکلي داري !برو با پدرت حرف بزن
،اکنون نيمي از معلميني که در آزمونِ اخير تأييدِ صلاحيت گرديده‌اند" ".در حالِ اعزام به استانهايِ شرقي جهتِ تدريس مي‌باشند
".من الان دو ساله که منتظرِ اين لحظه هستم"
و حاضرم با کمالِ ميل" ".در هر کجايِ مملکتم خدمت کُنم
،اين اشک‌ها از شوق هستن" ".نه از ناراحتيِ رفتن به شرق
اينجايي؟! کِي اومدي؟
.يه ساعت پيش
،چون ماشين رو بُرده بودي .مجبور شدم به آرايشگر بگم منو برسونه
خونه هستن؟ - .آره -
،اين در-ه از لولاش دراومده بود
.واسه همين با خودم گفتم درستش کُنم
!باشه
!«هي، «سينان
بيا نگهش دار و کمک کُن .بذاريمش سرِ جاش
.يه لحظه صبر کُن
.يه خُرده شُل کُن
.بذار اول از بالا جاش بندازيم
!اين هم از اين
هر وقت فرصت شد .بيا با همديگه بريم سر وقتِ چاه
دوباره يه تخته‌سنگِ ديگه .تهش پيدا کردم
.ولي دورش رو کندم
.فوقش يک ساعت طول مي‌کِشه .کارِ چندان زيادي نمي‌بره
!تخته‌سنگ کدومه؟
!مگه من بخاطرِ اون چاه اومدم؟
!حالا چرا داد مي‌زني؟
عجله‌ات واسه چيه؟
نمي‌خواي هيچوقت از اين کارهات دست برداري؟
خوش ندارم بخشي از اين نمايشي که واسه‌يِ !گدايي کردنِ محبتِ ديگران راه ميندازي باشم
.متوجه نمي‌شم کدوم نمايش؟
گدايي کردنِ محبتِ چه کسي؟
،وقتي خودت جوابش رو مي‌دوني !ديگه پرسيدن داره؟
،خيال مي‌کُني تعمير کردنِ در حرمت و احترامِ از دست رفته‌ات رو برمي‌گردونه؟
.اصلاً اين در نيست که نياز به تعمير داره
پس چيه؟
.چه ‌مي‌دونم
.تمامِ عيب و نقص‌هات
منظورت از اين حرف چيه؟
حالا نميشه اين چيزي که ميگي رو انجام داد !بدونِ اينکه بهش برچسبِ گدايي کردنِ محبت بخوره؟
بالاخره يه نفر بايد .اين در رو درست کُنه ديگه
يعني امکانش وجود نداره که صرفاً !از رويِ محبت کردن درست بشه؟ ها؟
،اگه من و تو اين کار رو نکُنيم پس کي بايد بکُنه؟
حالا مثلاً تو داري صرفاً از رويِ !محبت کردن اين کار رو مي‌کُني؟
!آره
به خيالت ازم برنمياد !اينطوري باشم؟ ها؟
اصلاً تصورِ تو !از محبت کردن چي‌چيه؟
!دِ بگو ديگه
!يالا بيا درباره‌اش صحبت کُنيم
!ساکت! ساکت
آخه چرا قبول کردي؟ چرا؟
!مگه مُخت عيب پيدا کرده؟
!يا شايد گربه زبونت رو خورده؟
!دِ اينقدر نق نزن
!صبر کُن
.تو که خودت نمي‌توني لباس تنت کُني .زود باش دستهات رو بگير بالا
چه خبر شده، مامان‌بزرگ؟
هر کس از راه مي‌رسه .يه چيزي ازش مي‌خواد
اصلاً هم فکر نمي‌کُنن که شايد .ديگه واسه اين کارها پير شده باشه
چه کسي ديگه پير شده و واسه چه کاري؟
،حاج آقا «فيصل»، پيش‌نمازِ مسجد .از پدربزرگت خواسته که امروز دوباره اذان بگه
خُب؟
آخه پدربزرگت واسه اذان گفتن .ديگه پير شده، عزيزم
.مي‌ترسم اذان رو قاطي بخونه
... چون اگه قاطي بخونه
!مي‌شيم مضحکه‌يِ عالم و آدم
مگه پيش‌نمازِ مسجد خودش قراره کجا بره؟
!من از کجا بدونم؟ .يا مراسمِ عروسي، يا مجلسِ ختم
از دستِ اين پيش‌نمازهايِ جوون !جون به لب شديم والّا
.همه‌شون مثلِ هم هستن
.خُب پدربزرگ مي‌تونست قبول نکُنه
اصلاً چرا قبول کرد؟
.آخه هميشه با مردم رودربايستي داره
حتي يارو دو ليره‌يِ طلا از پدربزرگت قرض کرده .و هنوز بهش پس نداده
حاج آقا «فيصل»؟ - .آره -
!ولي اين بي‌معرفتي‌ه
!شک دارم که دوباره رنگِ اون ليره‌هايِ طلا رو ببينيم .پدربزرگت هم بهش نميگه پسشون بده
!بابابزرگ
!جان؟
واقعاً حاج آقا «فيصل» نمي‌خواد اون ليره‌هايِ طلا رو بهتون پس بده؟
چي گفتي؟
واقعاً حاج آقا «فيصل» نمي‌خواد اون ليره‌هايِ طلا رو بهتون پس بده؟
!نه، اون فقط دستِ بگير داره !هيچوقت نم پس نميده
.اين کار خلافِ دينِ اسلامه
،در تمامِ سال‌هايي که من پيش‌نمازِ مسجد بودم ... همين مادربزرگت شاهده که
نگرانيِ من فقط اينه که مبادا .تويِ اذان گفتن خرابکاري کُنه
!چون آبرو ريزي مي‌شه !خدا اون روز رو نياره
!تمامِ اين دهاتي‌ها هم که از خداشونه
به هر حال، اونها که هميشه .سرگرمِ غيبت کردن هستن
.اين شلوار رو نگاه کُن
به نظرت زيادي گشاد نيست؟
!نخير! قرار نيست که بهت بچسبه
!اينو باش که تنها نگرانيش شلوارشه
.اون کمربند رو بده من
،الان پايين بستنِ کمربند .مُدِ روزه، بابابزرگ
!اي لعنت بر من باد
.لابد يهويي چرتم بُرده
تو کِي اومدي؟
قضيه چيه گرفتي زيرِ آفتاب خوابيدي؟
.دل‌نگرانم کردي
وقتي دراز کِشيدم .اينجا هنوز سايه بود
.يه نگاه به خودت بنداز، پُر از مورچه شدي اصلاً با همچين وضعي چطور خوابت مي‌بره؟
مورچه‌ها منو مي‌شناسن؛ !واسه همين گازم نمي‌گيرن
حتماً با کار کردن رويِ ... اون در و اون چاه
.خودم رو حسابي خسته کردم
پس يعني از اذان و نماز فرار نمي‌کردي؟
!خُب چرا !به خاطرِ اون هم هست
ولي دليلِ اصليش .اون تخته‌سنگه بود
.آخرش تونستم از جا درش بيارم
حالا تنها کاري که بايد بکُنيم .اينه که بکِشيمش بيرون
.«من برمي‌گردم «چان تو هم مياي؟
تا وقتي اون تخته‌سنگه رو .بيرون نکِشيدم، جايي نمي‌رم
،چون اگه وسطِ هفته بارون بياد .بيرون کِشيدنش ديگه مکافات ميشه
.پس باشه
.من مي‌رم
چيه؟
چرا مي‌خندي؟
.امروز صبح تعارف نکردي منو برسوني
چي شده که الان تعارف مي‌کُني؟
.امروز صبح فکر نمي‌کردم بخواي بياي
چرا نيام؟ مگه هميشه آخرِ هفته‌ها اينجا نميام؟
فکر کردم شايد امروز .بخواي بري يه جايِ ديگه
يه جايِ ديگه؟ مثلاً کجا؟
چه مي‌دونم؟
حتماً جاهايِ ديگه‌اي هم وجود داره .که مشتاقي بري اونها رو ببيني
اين يعني چي؟ حالا منظورت چيه؟
.هيچ منظوري ندارم
.بگذريم، من ديگه مي‌رم
.خيله خُب، باشه. برو
... بذار پولِ دستمزد بدم
و «احمد» ديوونه رو .بيارم اينجا کمک کُنه
بعدش هم خودم يه تاکسي بگيرم .«و برگردم «چان
!ببين چطور ريخت و پاش مي‌کُنم ولي به نظرت با کدوم پول؟
.تا ديروز که يک قرون هم پول نداشتم
.عابر بانکم هم که دستِ مادرته
پس اين همه پول يهو از کجا اومده؟
!خيلي مشکوکه، مگه نه؟
معلوم هست داري راجع به چي حرف مي‌زني؟
!دارم جدي ميگم
اين همه دست و دل‌بازي !از کجا آب مي‌خوره؟
!ها؟
اون هم درست بعد از اينکه .اون 300 ليره دود شد و رفت هوا
تو از کجا مي‌دوني که 300 ليره بود؟ - !دقيقاً! خيلي عجيبه که من از کجا مي‌دونم؟ -
فکر مي‌کُني من از کجا مي‌دونم؟
خُب از کجا مي‌دوني؟
اصلاً شايد بهتر از خودِ تو درباره‌يِ اون ليره‌ها خبر داشته باشم؟
.راجع بهش فکر کُن
از کجا ممکنه من بدونم؟
.شايد خودم بهت گفتم
!آفرين
،خيال کردي همينجا ديگه مي‌توني مُچ بگيري !ولي اصلاً همچين شانسي نياوردي
!«تو به مدارکِ بيشتري نياز داري، کارآگاه «کلمبو کلمبو : نام مجموعه تلويزيونيِ جناييِ آمريکايي] [.که از سالِ 1971 تا 1978 پخش مي‌گرديد
!اينقدر چرت و پرت نگو
اي بابا! خُب سرنخ‌ها رو دنبال کُن !تا به حقيقت برسي ديگه
!کمي دلايلِ منطقي بکار ببند
،اگه قرار بود کارگره برش داره .تمامِ پول رو برمي‌داشت
چرا بايد فقط 300 ليره‌اش رو برداره؟
درسته؟ - خُب؟ -
خُب منظورم اينه که شايد !داره داد مي‌زنه کارِ کيه؟
چرا هنوز داري خودت رو به اون راه مي‌زني؟
،درست نگاه کُن ببين اگه کارِ کارگره نبوده پس کارِ چه کسي مي‌تونسته باشه؟
هنوز قضيه رو نگرفتي؟
!چي رو نگرفتم؟
.تو که معمولاً باهوش‌تر از اين حرفها هستي - !نخير، اصلاً هم نيستم -
... اصلاً يا تو داري منو دست مي‌ندازي
... يا اينکه
خُب؟
يا اينکه چي؟
يا چي؟ يا اينکه من چي؟
!بگو ديگه
يا چي؟
!يا هيچي
،به هر حال .من ديگه دارم مي‌رم
!آخرش يا چي؟ !زود باش بگو ديگه
!تا «يا اينکه» داشتي خوب پيش مي‌رفتي !پس يهو چي شد؟
يالا ديگه! يا چي؟
!کلمبو»! با تو هستم‌ها» !«کلمبو»
،آره، ظاهراً درآمدِ خيلي خوبي داره
ولي زندگيِ اونجا .اصلاً بهش نمي‌سازه
... مدام مي‌گفت که اونجا
فسق و فجور .به شدت شايعه
.من باهاش تويِ منزلِ مفتي آشنا شدم مفتي : به معنايِ فتوا دهنده، قاضي، مجتهد و حاکمِ شرع و در اصطلاح] [.به بلند مرتبه‌ترين روحانيونِ اهلِ سنت گفته مي‌شود که حقِ دادن فتوا را دارند
گفت تويِ آلمان کار مي‌کُنه ،و اونجا حقوق مي‌گيره
و ضمناً اينجا هم .بهش حقوق ميدن
،گفت قبلاً براش مشکلي نبوده
اما حالا کم کم اوضاعِ اونجا .داره اذيتش مي‌کُنه
،تويِ سن و سالي که داره .واقعاً براش آزارنده‌ست
،ولي به هر حال .آدم بايد معقول باشه
.درسته
اين بچه‌ها هم هيچوقت !از بازي کردن خسته نمي‌شن
قضيه چيه، «نظمي»؟
!انگار گِل بود
.به گمونم کارِ بچه‌هاست
!نکُنه مي‌خواين از رويِ کره‌يِ زمين هم تبعيدمون کُنن؟ [اشاره به چيدنِ سيب توسطِ آدم و حوا]
.«سلام، «سينان
!پس کارِ تو بود؟
،«حتي شما هم، حاج آقا «فيصل !افتادين دنبالِ ميوه‌يِ ممنوعه؟
!ولي خوردنِ اون ميوه معصيت داره‌ها
.حرفِ‌تون صحيح نيست
... حالا که رفتين اون بالا
!نذارين يه وقت شيطان وسوسه‌تون کُنه
داشتيم مي‌رفتيم برايِ بلندگويِ .مسجدِ «نظمي» کابل بگيريم
،سرِ راه‌مون ... اين درخت رو ديديم
!و بعد سيب‌ها وسوسه‌تون کردن؟
.خُب راستش، مقاومت در برابرشون سخته .بيا بگير. تو هم يه گاز بزن
!انگار حق با شماست
.«ولي حسابي وحشت‌زده‌مون کردي، «سينان
.نظمي»، اون دلّه رو بيار نزديکِ درخت»
... «نظمي»
،«اين آقا «سينان .نوه‌يِ پيش‌نمازِ بازنشسته‌يِ ماست
.همون که اذانِ امروز ظهر رو تلاوت کرد
!اوه، جداً؟ چه عالي
!بهش ميگم : «نايبِ» خودم
نظمي» هم پيش نمازِ جديدِ» ... روستايِ «سوفولار»ه
و همينطور يکي از .دوستانِ دورانِ حوزه‌ام
.واقعاً؟ سلام
.عليکم السلام
خُب، چه کارها مي‌کُني؟
.والا کارِ خاصي نمي‌کُنم .فقط يه مقدار درگيرم
.از دانشگاه که ديگه فارغ‌التحصيل شدم .حالا هم دنبالِ آزمونِ استخدامي و پيدا کردنِ کار هستم
.شنيدم زياد مياي اينجا
آره به گمونم. هر وقت فرصتش .پيش بياد يه سري مي‌زنم
.شانسم گرفت که شما رو ديدم، حاج آقا
.انگار امروز تويِ روستا نبودين رفته بودين مراسمِ عروسي، درسته؟
.آره
.مردم مدام برام دعوت‌نامه مي‌فرستن .نميشه به همين راحتي دستِ‌شون رو پس زد
،خانمِ يه مفتي، که اصلاً نمي‌دونم کيه .اين همه راه با کُلي مصيبت برام دعوت‌نامه فرستاده بود
چه کار ميشه کرد؟ .من حتي اون مفتي رو نمي‌شناختم
.البته که بايد برين
اما ديگه مسئوليتِ اذان گفتن رو .رويِ دوشِ پدربزرگم نندازين
.خانواده‌مون نگرانه که مبادا اذان رو اشتباه بخونه .آخه پيرمردِ بيچاره 80 سالشه و گوش‌هاش ديگه تقريباً نمي‌شنوه
.اون اذان رو اشتباه نمي‌خونه
اصلاً اگر هم اشتباه بکُنه مگه چطور مي‌شه؟
انسانِ باايماني مثلِ اون مي‌تونه مطمئن باشه .که موردِ عفو و رحمتِ خداوند قرار خواهد گرفت
رحمتِ خداوند برايِ دهاتي‌ها چه اهميتي داره؟ .اگه پيرمردِ بيچاره اشتباه کُنه، مضحکه‌يِ عالم و آدم ميشه
.لازم نيست نگران باشي .پدربزرگت مثلِ يه گاوِ نر، قوي و پوست‌کلفته
.هميشه هم خيلي به من کمک مي‌کُنه .خدا خيرش بده
منظورت همونيه که بهش ميگي «نايب»؟ - !آره، دقيقاً! دستيارمه -
!پيرمردِ کهنه‌کار واقعاً کارش درسته
.پُشتِ‌تون خاکي شده
نگفتين، امروز کجا رفته بودين؟
.«روستايِ «کارادورو
اونجا هم مردم هميشه مدام دنبالِ طلا هستن؟
!البته
فکر کردم چون اونجا يه روستايِ مهاجرنشينه .شايد با بقيه‌يِ جاها فرق داشته باشه
.نه، هيچ فرقي نداره .اونجا هم پُره از سکه‌هايِ طلا
ولي يه چيزي هست .«که متوجه نميشم، حاج آقا «نظمي
نمي‌دونم فقط من هستم که ... اين احساس رو دارم يا نه. ولي
واقعاً آدمها از اين همه حرص و طمعِ خودشون خجالت نمي‌کِشن؟
يا اينکه دارم اشتباه مي‌کُنم؟ - ... راستش رو بخواي -
دقيقاً متوجه نميشم شما داري .راجع به چه چيزي حرف مي‌زني
.منظورم قضيه‌يِ طلاست ديگه
،هر وقت فلاني پسرش به دنيا مياد .بهش طلا ميدن
موقعِ ختنه‌کُنان .باز هم بهش طلا هديه ميدن
،وقتي هم که ازدواج مي‌کُنه يا طلاق مي‌گيره ... باز هم طلا، طلا، طلا
تمامِ اينها يعني چي؟
.«به خاطرِ مصيبت و سختيِ زندگيه، «سينان وگرنه چه دليلِ ديگه‌اي مي‌تونه داشته باشه؟
،البته تويِ زادگاه من .اوضاع فرق مي‌کُنه
ولي به هر حال، اجازه نده .اين قضيه آزارت بده
ولي آخه چرا بايد يه فردِ کاملاً غريبه رو به جشنِ ازدواج دعوت کُنن؟
آيا اين صراحتاً درخواست کردنِ پول نيست؟
بعضي از مردم هم هستن ،که بدهي‌هايِ خودشون رو پس نميدن
اما نه هيچوقت معذرت‌خواهي مي‌کُنن و نه اصلاً .حاضر هستن بدونِ طلا، پا به مراسماتِ مختلف بذارن
.متأسفانه حق با شماست
... همونطور که «ابوذر» مي‌فرمايند - کي؟ -
،حضرتِ «ابوذر»، رضي الله عنه .از اصحابِ پيامبر
،و در واقع .يکي از محبوب‌ترين اصحابِ ايشان
همون کسي که به صحرا تبعيد شد؟ ،ابوذر غفاري به دليلِ شکايتِ معاويه] [.توسطِ عثمان به ربذه تبعيد گرديد
!بله، همينطوره. احسنت پس شما مي‌شناسيدش؟
!نبايد مي‌شناختمش؟ - !اوه، نه، البته که اينطور نيست -
،اما ايشون اونطور که بايد و شايد .شهرتِ عمومي ندارن
حتي اکثرِ روحانيون هم ايشون رو نمي‌شناسن. مي‌دوني چرا؟ .چون اونها فقط مشهورترين صحابه رو مي‌شناسن
!هي! معلوم هست چي داري ميگي؟
!اصلاً چه ارتباطي به شهرت داره؟
بالاخره اينها همه !اصحابِ پيامبر بودن ديگه
پس چرا ما هميشه از صحابه‌اي که شناخته‌شده‌تر هستن نقلِ قول مي‌کُنيم؟
مگر غير از اونها، علمايِ مهم ديگه‌اي بينِ‌شون وجود نداشته؟
!«نظمي»
گاهي اوقات، وقتي که جرقه‌يِ ... يک بزرگمرد رو به خاموشي مي‌ره
،مردم سعي مي‌کُنن در دلِ اون تاريکي .به شخصيت‌هايِ فرعي و ثانويه متوسل بشن
و اين دقيقاً همون کاريه .که الان تو داري انجام ميدي
در حاليکه مهم‌ترين شخصيت‌ها همون کساني هستن .که هميشه بيشترين نقلِ قول ازشون صورت مي‌گيره
.و اين يک امرِ کاملاً طبيعيه
... پس اين قضيه رو تبديل نکُن
.به مسأله‌يِ شناخته شدن توسطِ عموم
من که نميگم بايد شخصيت‌هايِ ،کمتر شناخته شده رو ترجيح بديم
بلکه منظورم صرفاً اينه که .کلام و عقايدِ اونها رو هم در نظر بگيريم
،درسته، متوجه منظورت هستم ... ولي به هر حال
،الان تو پيش‌نمازِ يک روستا هستي
.ديگه طلبه‌يِ تازه‌واردِ حوزه نيستي
.پس بايد به افکار و عقايدِ خودت نظم بدي
،وضعيتِ جهانِ اسلام .خودش گويايِ همه چيزه
،دنيا ديگه عوض شده .و ما رو پُشتِ سر جا گذاشته
،نه دنيا عوض شده .و نه ما پُشتِ سر جا مونديم و عقب افتاديم
،اگر بخواي دست به اصلاحِ دين و مذهب بزني ... اونوقت در رو به رويِ
ورودِ هر نوع فکر و خيالِ بشري .باز کردي
چيزي که شما داري ميگي ... اينه که گويا قرآن و شريعت
.از تفسير کردنِ جهانِ امروز عاجزه
!که حرفِ چرنديه
مايلم بگم بعضي از اظهاراتت ،به نظر صحيح هستن
،اما از قرارِ معلوم ... استدلال‌هايي که بکار مي‌بندي
اساساً بر پايه‌يِ .مخالفت با هر گونه تغييره
آيا تغيير واقعاً واجبه؟ يا اينکه تغيير رو صرفاً بخاطرِ خودِ ذاتِ تغيير مي‌خواي؟
منظورِ من فقط اينه که درست نيست .چشم‌هامون رو به جهانِ اطرافِ‌مون ببنديم
.خدا نکُنه من منظوري غير از اين داشته باشم
اصلاً خداوندِ متعال چطور ما رو در قرآن موردِ خطاب قرار داده؟
[مي‌فرمايند : «يا اولي‌الباب». [صاحبانِ خِرَد [و مي‌پرسند : «افلا تعقلون»؟ [آيا نمي‌انديشيد
خُب ميشه تويِ قرآن راجع به هر چيزي .گشت و پيداش کرد. اين بحثش جداست
.چون قرآن يک معجزه‌يِ ابديه
.«پس بذار واردِ اون بحث نشيم، «نظمي
،و به علاوه، زير و رو کردنِ قرآن برايِ سوءاستفاده از اون ،در جهتِ به کُرسي نشوندنِ حرفِ خود، کارِ صحيحي نيست
اون هم در حالي که .کلامِ قرآن چندان هم مبهم نيست
ولي من قرآن رو زير رو نکردم .تا ازش در بحث‌ها سوءاستفاده کُنم
اصلاً مهندسِ معماري رو تصور کُن .که داره نقشه‌يِ يک ساختمان رو مي‌کِشه
نقشه‌يِ او .پُر از جزئياتِ دقيقه
،هر چند معمار طرح و نقشه‌اش رو به بنّا ميده ،اما هيچوقت بهش نميگه که چطور آجرچيني کُنه
بنابراين خودِ بنّا و کارگرها هستن ... که ابتکارِ عمل به خرج ميدن
و تفسيرِ مختص به خودشون رو .به طرحِ اون ساختمان اضافه مي‌کُنن
خيله خُب، ولي قرآن چي مي‌فرمايد؟
.«بله، مي‌فرمايد : «يا اولي‌الباب .ولي اين به انسان که از غباره هيچ اعتباري نمي‌بخشه
: اين آيه از قرآن رو بخاطر بيار ".وقدمنا إلى ما عملوا من عمل فجعلناه هباءً منثوراً" [سوره‌يِ فرقان آيه‌يِ 23]
و به هر گونه کاري که کرده‌اند مي‌پردازيم" ".و آن را چون غباري پراکنده مي‌سازيم
پس مي‌بينيد که !کلمه‌يِ غبار رو به کار مي‌بره
و ما انسان‌ها .چيزي بيش از اين نيستيم
،و در واقع اصلاً ما چه چيز هستيم؟
: خودت مي‌دوني که راهنماهايِ ما اينها هستن ... قرآن، سنتِ پيغمبر، احاديث
اجماع و قياس. منظورم اينه که چرا بايد دنبالِ جايگزينِ ديگه‌اي باشيم؟
ما همگي خودمون رو .فقط به همين منابع محدود کرديم
ولي اگر هر کس بخواد ... نسخه‌يِ خودش رو تجويز کُنه
،اونوقت به تعدادِ آدم‌هايِ رويِ کره‌يِ زمين .مذاهبِ گوناگون وجود داشت
متوجه هستي؟
اما نسخه‌هايِ ما .از پيش امضاء شده‌ست
اون هم امضاء شده .توسطِ صرفاً يک پزشک
ما به داروخانه مي‌ريم .و فلان دارو رو درخواست مي‌کُنيم
،و اگر اون دارو رو نداشته باشن ،يک دارويِ معادل و مشابه رو به ما ارائه ميدن
.دارويي با همون ترکيباتِ درمانيِ موثر
اصلاً نميشه برايِ اين بحث .نهايتي متصور شد
.همه چيز به خودِ شخص بستگي داره
،مثلاً اگه بخوام در موردِ خودم بگم ... نقطه‌اي که هميشه در ذهنم بهش ارجاع ميدم
احساسِ امنيت و اطمينان در سايه‌يِ .خضوع و تسليمِ بي قيد و شرطه
.اگر بخواي ايمان داشته باشي، ايمان داري ... اما اگر فکر مي‌کُني که
... مي‌توني تماميِ اسرارِ عالم رو درک کُني
،و حکمتِ عظيمِ خداوندِ متعال رو کشف کُني ... اون هم صرفاً با عقل و بينشِ محدودِ خودت
اونوقت دست زدن به چنين جنوني ،ديگه به خودت مربوطه
.و قطعاً به من هيچ ارتباطي نداره
شما اينجاييد؟ - کارِت انجام شد؟ -
تقريباً. ولي مي‌خوام قبل از اينکه موتور رو تحويل بدم .يه سري هم به گوسفندهام بزنم
خيلي طول مي‌کِشه؟ - .نه -
.پس بعدش موتور رو بيار به قهوه‌خونه - .باشه -
موتورسيکلت مالِ شماست؟
.آره، همين تازگي خريدمش
به نظرت چطوره؟
.قشنگه. مبارک باشه ."به قولِ معروف : "چرخش برات بچرخه
: ولي ما مي‌گيم ".خدا برات مبارکش کُنه"
اسمِ اون موتورسيکلت‌هايِ قديمي که مالِ بلوکِ شرق بودن چي بود؟
.«مزدا» و «جاوا»
اوني که ساختِ روسيه بود چي؟ - .«مينسک» -
!«آره! «مين ...»، «مينکس !همين بود
.با اون صدايِ تِر تِرِ وحشتناکش
،مختار» هنوز يکي‌شون رو داره» .و درست همين صدايِ تِر تِرِ وحشتناک رو ميده
هميشه هم باهاش پُشتِ سرِ !آدم‌هايِ کله‌گنده‌ست
اوضاعِ مسجدِ جديد در چه حاله؟
.والا اصلاً هيچ خبري ازش ندارم
.دستِ «مختار» و شورايِ روستاست
اينطور که شنيدم قراره براش ... پنجره‌هايِ شيک و گنبدهايِ طلايي
و درهايِ اوتوماتيک بذارن، درسته؟
.والا من هيچي نمي‌دونم .هر کس يه چيزي ميگه
مگه ميشه شما ندونيد؟
چون من نميخوام خودم رو .قاطيِ اين قضيه کُنم
،هميشه وقتي فُرم در اولويت قرار بگيره .محتوا به تدريج لطمه مي‌بينه
در زمانِ پيامبر، نه مسجدي .وجود داشت و نه مناره‌اي
تمامِ اينها بدعت‌هايِ نوظهوري هستن .که بعدها افزوده شدن
بدعت؟ اين ديگه !«خيلي تُندرَويه، «نظمي
.اين موضوعِ بسيار پيچيده‌ايه .بهتره اصلاً واردِ همچين بحثي نشي
من اين صحبت رو برايِ .نقد کردن پيش نکِشيدم
حالا مگه نقد کردن چه اشکالي داره؟ مگر نه اينکه موضوعِ اصلي و مهم، خودِ نماز و عبادته؟
.«بله، دقيقاً همينطوره، «سينان
مي‌شه هم تويِ يک قصر نماز خوند ،و هم تويِ يک دخمه
.به هر حال، نماز نمازه و عبادت، عبادت .هيچ بحثي تويِ اين موضوع نيست
اما نگاه کردن با يک ديدِ منفي ... منجر به اين ميشه
.که هميشه بتونيد ايرادگيري کُنيد
،ولي چيزي که در اينجا اهميت داره .نيت و اخلاصِ عمله
اخلاصِ عمل؟
اما چطور مي‌تونيم از ... اخلاصِ عمل صحبت کُنيم
بدونِ اينکه خودمون رو به نقد بکِشيم؟
آيا اين يک راه در رويِ آسون نيست؟
اصلاً چه نيازي هست که کسي خودش رو به نقد بکِشه؟
خُب آدم‌هايي مثلِ شما کساني هستن .که هميشه به راه فرار نياز دارن
ولي «سينان»، ما هر شب مشغولِ .نماز و راز و نياز هستيم
،و از طريقِ همين نمازها و راز و نيازها .تماميِ نقص‌ها و معايبِ‌مون رو آشکار مي‌کُنيم
آيا بهتر از اين هم مي‌شه خود رو به نقد کِشيد؟
پس مي‌تونيم هر کاري ... دلِمون بخواد بکُنيم
اونوقت فقط کافيه شب‌ها توبه کُنيم تا وجدانِ‌مون راحت بشه !و زندگيِ شيرينِ‌مون رو ادامه بديم! مگه نه؟
.«من همچين حرفي نزدم، «سينان
اصلاً کي همچين چيزي ميگه؟
البته که شايد ما انسان‌ها .موجوداتِ ضعيفي باشيم
اما يک انسانِ مومن و معتقد بايد در تماميِ مسائل .از خودش عقلِ سليم و قضاوتِ صحيح نشون بده
.و همواره بايد عاقلانه و سنجيده عمل کُنه
حالا چرا فقط اشخاصِ مومن و معتقد؟
يعني بقيه‌يِ انسان‌ها به عقلِ سليم و قضاوتِ صحيح نيازي ندارن؟
نه، اينطور نيست. اما يک انسانِ مومن و معتقد .هميشه خودش رو با اخلاقياتِ متعالي‌تري مي‌سنجه
.و بنابراين احساسِ مسئوليتِ بيشتري هم داره
شايد اينطور باشه. ولي اين احساسِ مسئوليت رو داره .چون بهش امر شده که چنين احساسي داشته باشه
وگرنه اصلاً چرا من بايد بخوام مسئوليت رو دو دستي تقديمم کُنن؟
... هيچکس قابلِ‌اعتماد‌تر از شخصي نيست
که همواره تنها به وجدان .و اراده‌يِ آزادِ خودش رجوع مي‌کُنه
،چون او اين مسئوليت رو خودش برايِ خودش تعريف مي‌کُنه .نه اينکه از بيرون بهش تحميل شده باشه
و همين سبب ميشه که او هميشه .عواقبِ تماميِ اعمالِ خودش رو بر عهده بگيره
،اصلاً کي گفته که اراده‌يِ آزاد واقعاً به معنايِ آزاديه؟
،و حتي اگر هم اينطور باشه اصلاً چطور ميشه بهش اعتماد کرد؟
البته اين موضوع برايِ .هر کسي صدق نمي‌کُنه
اصلاً آيا به همين دليل نيست که اشخاصِ فاقدِ شهامت همواره بردگي رو به آزادي ترجيح ميدن؟
... سرچشمه‌يِ تماميِ رودخانه‌ها
از آبشارهايِ متلاطم و خروشان‌ه، اما اونها .در طولِ مسيرِشون به سمتِ دريا به تدريج آرام مي‌گيرن
،اما همين رودخانه‌هايِ خروشانِ شما ... سرِ راه‌شون
بسياري از قلوه‌سنگ‌ها و شاخه‌ها رو هم .همراه خودشون مي‌کنن و مي‌برن
آيا اين درست مثلِ صاحبانِ قدرت نيست که شکست‌خوردگان و بازندگان رو همواره به دنبالِ خودشون مي‌کِشن؟
دقيقاً. هدفِ اصليِ .ايمان و مذهب هم درست همينه
وگرنه چطور ميشه تمامِ اين توده‌هايِ عظيمِ انساني رو تحتِ کنترل درآورد؟
،ولي آيا همين اشخاصِ مومن و معتقد نبودن که در طولِ تاريخ از جنازه‌ها و استخوان‌هايِ انسان‌هايي که کُشتن، پُشته‌ها ساختن؟
،اونها صرفاً با بهانه‌يِ اقدام به برقراريِ نظم و انضباط .نسبت به ستمديدگان، از مخوف‌ترين دژخيمان و جلادان هم بدتر بودن
،امکانِ رهاييِ بشريت از چنين گذشته‌اي وجود نداره .چون درست به بيماريِ هاري شبيهه
،اگر بخوايم در موردِ يک موضوع کُلي‌گويي کُنيم .اونوقت احتمال داره دچارِ اشتباه بشيم
مگر نه اينکه اکثريتِ انسان‌ها مومن و معتقد هستن، درسته؟
علتش اينه که ستونِ اخلاقياتِ بشر .بر پايه‌يِ ايمان استواره
ولي آخه شما چطور مي‌تونيد به چنين نتيجه‌گيري‌اي برسيد؟
پس چرا آمارِ جُرم و جنايت در کشورهايِ ملحد و بي‌خدا اينقدر پايينه؟
،اين نشون مي‌ده که پايبندي به اخلاقيات و درستکاري .هيچ ربطي به دين و ايمان نداره
پس چرا بشر در دنيايِ به اين عظمت همچنان احساسِ تنهايي مي‌کُنه؟
بله، شايد آمارِ جُرم و جنايت ... در اون کشورها پايين باشه
،اما در عوض .آمارِ خودکُشي بسيار بالاست
،هر چند مردمِ اون کشورها دست به جنايت نمي‌زنن .اما احساسِ سعادت و خوشبختي هم ندارن
اصلاً خودِ تو، کدومش رو ترجيح ميدي؟
عالمي در کتابي اينطور نوشته بود که ... اگر ثابت بشه حقيقت چيزي جز دينِ مبينِ اسلام‌ه
اونوقت او ترجيح ميده .اسلام رو انتخاب کُنه تا حقيقت رو
: پس اينجا درستيِ اون جمله‌يِ مشهور ثابت ميشه ".ايمان، ميل به عدمِ جستجويِ حقيقت است" [نقلِ قولي از فردريش نيچه]
مگر نه؟
اصلاً با چنين استدلالي جايِ هيچ !سوالِ ديگه‌اي باقي نمي‌مونه، قربان
آيا ايمان، باور داشتن به مجهولات و ناشناخته‌هاست؟
چي؟
باور داشتن به .مجهولات و ناشناخته‌ها
،سينان»، ببين» ... خلاصه‌يِ مطلب اينه که
آيا خودِ شخص خواهانِ زندگي در دنيايي‌ست ... که در اون خدا وجود داره
يا برعکس؟
... اگه به من باشه
البته که دوست دارم در دنيايي زندگي کُنم .که در اون خدا وجود داشته باشه
ولي آيا اين چيزي رو تغيير ميده؟
مگه چه چيزي رو بايد تغيير بده؟
اصلاً آيا ميل و خواسته‌يِ من چيزي رو تغيير ميده؟
ولي مسأله بر سرِ .تغيير دادنِ چيزي نيست
بلکه بر سرِ اينه که به اون چيز ... ميل داشته باشي
و همين به تو اجازه ميده .که ذاتِ اون رو احساس کُني
بيش از اين ديگه چي مي‌تونم بگم؟
اصلاً من صلاحيتِ گفتنِ .بيش از اين رو ندارم
،سينان»، جداً مي‌گم» .صلاحيتش رو ندارم
نظرِ شما چيه، حاج آقا «نظمي»؟
... شعري از «يونس اِمره» هست که مي‌گه - !حالا ديگه از «يونس اِمره» نقلِ قول مي‌کُني؟ -
"... در امتدادِ جاده‌اي گام مي‌زنم"
"... درختي راست‌قامت مي‌بينم"
"... بس جذاب و فريبنده"
"... و قلبم"
!بعدش چي بود؟
!«اين هم از «يونس اِمره
و «ابنِ عربي» چي مي‌گفت؟ ابنِ عربي : فيلسوف، عارف و شاعرِ مسلمانِ سُني] [و عربِ اهلِ اندولس در قرونِ ششم و هفتمِ هجريِ قمري
".معبودِ شما در زيرِ پاهايِ من قرار دارد"
.و او رو کُشتن
،با اينکه انسانِ متديّني بود .او رو کُشتن
حالا منظورش از اون جمله چي بوده؟
.انگار مي‌خواد موتورسيکلتت رو برگردونه
.نه، داره ميره يه جايِ ديگه
انگار نه انگار موتورسيکلت رو !از من قرض گرفته
خودش رو زد به اون راه !که يعني تو رو نديده
من که موتور رو بهش امانت ندادم .باهاش بزنه به جاده خاکي
الان موتور پُر از گرد و خاک ميشه .و روش هم خط ميفته
و بعد مي‌دوني چه اتفاقي ميفته؟ ... هر وقت بارون بباره
... آب ميره لابلايِ اون خط و خراش‌ها
.و خراش‌ها با زنگار پُر ميشن
آخرش مجبور ميشم ... سر از مکانيکي دربيارم
و اين موتور ديگه هيچوقت .برام موتور نميشه
.هر هفته بايد ببرمش تعميرگاه
... داشتم مي‌گفتم
.بشينيم همينجا
اين ديگه چيه؟ - !اين خانم هم ديگه داره محجبه ميشه -
کي؟
!جنت جکسون» هم محجبه شده» جنت جکسون : خواننده، رقاص، ترانه‌سرا و هنرپيشه‌يِ] [آمريکايي و خواهرِ خواننده‌يِ مشهور مايکل جکسون
!سر به سرمون نذار
تويِ اينجور نشريه‌ها .کُلي از اين مزخرفات هست
!«فکرت»
.سه فنجون چاي لطفاً
.واقعاً که اين مرد تويِ سختکوشي زبانزدِ همه‌ست .هيچوقت دست از تلاش برنمي‌داره
کي؟
.پدرت رو ميگم
ادريس» مردِ بزرگيه. حرف‌هايي که ديگران» .راجع بهش مي‌زنن رو فراموش کُن
!اي بابا
پس اون مردِ بزرگيه؟
منظورتون از «بزرگ» چيه؟
.منظورم نيک، باوجدان و وظيفه‌شناسه
خواهش مي‌کُنم تعارف رو بذاريد کنار .و همينطور رويِ هوا حرف نزنيد
چرا بايد همچين کاري بکُنم؟
.دارم جدي ميگم
پدرم روزهايِ هفته رو ،مشغولِ تدريس کردنه
و تعطيلاتِ آخرِ هفته‌ها رو هم .تويِ روستا کار مي‌کُنه
سخت بشه باور کرد که اين کار رو فقط .صرفاً محضِ تفريح و سرگرمي نمي‌کُنه
.البته که اينطور نيست، البته
!واقعاً که تأسف‌انگيزه
.اصلاً از دستِ هيچکس کاري براش ساخته نيست .خودش تصميم گرفته که اينطور باشه
... منظورم اينه که
،اون قبلاً آدمِ شريفي بود
هيچکس مثلش ،اونقدر متشخص نبود
نميدونم چطور به همچين .منجلابي کِشيده شد
.فهميدنش چندان هم سخت نيست
اساساً هدفِ هميشگيش طغيان بر عليه .پوچي و بي‌معناييِ زندگيه
اما اگر عليرغمِ تماميِ تناقضاتي ... که در انسان وجود داره
... همچنان مثبت‌انديش باقي بمونه
،اگر بتونه اميال و نفسش رو تحتِ کنترل دربياره ... و دست از خودپرستي بکِشه
.بذار از اين بحث صرفنظر کُنيم .بيش از حد پيچيده‌ست
اونوقت زندگي اونقدرها هم .پوچ و تُهي به نظر نمياد
ما همگي تويِ يک ليوان آب غوطه‌وريم .و مدام اين طرف و اون طرف مي‌خوريم
،بذاريد اسمش رو سرنوشت بذاريم .و همچنان به زندگي‌مون ادامه بديم
!خواهشاً تويِ صحبت با من، پايِ سرنوشت رو وسط نکِشين !انگار باز هم رفتين سراغِ جواب‌هاي ساده و آسون
... ظلم ، خشونت، گناه، جُرم و جنايت حالا ديگه شما اسمِ اينها رو ميذارين سرنوشت؟
پس لابد شکست‌ها و نوميدي‌ها هم تقصيرِ سرنوشته ديگه؟
يا اينکه فقط پيروزي‌ها و موفقيت‌ها هستن که به تلاشِ خودمون بستگي دارن؟
اصلاً تو چت شده، «سينان»؟ چرا اينقدر تلخ صحبت مي‌کُني؟
بذار انسان‌ها آرامش رو در هر جايي که .خودشون صلاح مي‌دونن جستجو کُنن
مگه اين چه اشکالي داره؟
... شايد دوباره بهم هشدار بدي
...که دارم واردِ بحثِ پيچيده‌اي ميشم، اما
تو رو خدا نميشه !از اين بحث صرفنظر کُنيم؟
در عوض، بياييد به اطرافِ‌مون نگاه کُنيم .و ببينيم دنيا چقدر زيباست
،از وقتي سيگار رو ترک کردم .دوباره مي‌تونم بويِ زمين رو استشمام کُنم
کارِت تموم شد؟
.آره، دستتون درد نکُنه
!خيلي زود برگشتي؟ - .آره، سوئيچ رو ميذارم رويِ موتور -
.باشه
.ممنون
اون سيمان رو کي ول کرده اونجا؟
.والا خودم هم نمي‌دونم .الان ميگم جمعش کُنن
.«بپر ترکِ موتور، «سينان .بيا بريم باد رو حس کُنيم
چي؟
!مي‌خوام ببرم دورِت بدم
!ما که ديگه بچه نيستيم !بي‌خيال شين تو رو به خدا
چرا؟ ما که هر روز داريم .سوارش مي‌شيم و دور مي‌گرديم
،سوار شدن يه حرفي !... «ولي آخه «دور گشتن
.راستش تمايلي ندارم - .ولي کمک‌فنرهاش حرف ندارن -
!انگار سوارِ هواپيما شدي
!خُب منظورِ من هم همينه
،با رُشد و پيشرفتِ تکنولوژي و مدرنيته .امرِ مقدس ديگه اهميت و تأثيرِ سابقش رو از دست داده
اما با اين وجود، نياز به معنويت .حتي بيشتر از هر زمانِ ديگه‌اي احساس ميشه
: همونطور که پيامبرِ اکرم فرمودند "... هيچ زمانه‌اي پيش نمي‌آيد مگر آنکه شر و بدي رو به فزوني گذارده باشد"
".تا آن هنگام که روزِ قيامت فرا برسد"
،ولي با توجه به نقشي که تکنولوژي، از قبيلِ تلفن ... ماشين و سايرِ فن‌آوري‌ها در زندگيِ ما بازي مي‌کُنن
آيا پذيرشِ منطق و استدلال‌هايي که شما روحانيون نماينده‌شون هستيد و ازشون دفاع مي‌کُنيد، دشوار نيست؟
انصافاً بهانه و دستاويزِ ديگه‌اي نداشتي !که جور کُني؟
،آيا بشريت محکوم به شکست و تباهي ميشه !چون من موتورسواري مي‌کُنم؟
!والله خيلي عجيبه! يه نگاه به اوضاعِ دنيا بکُن !اونوقت اومدي فقط به موتورِ من گير ميدي؟
آدم‌هايِ همسن و سالِ من !سوارِ ماشين‌هايِ دنده‌اتوماتيک ميشن
!عجب گيري افتاديم‌ها
چند روز پيش شنيدم که يکي از حجاجِ خانه‌يِ خدا ... در مکه، موقعِ مراسمِ رميِ جمرات
،اشتباهاً به جايِ سنگ !گوشيِ آيفونش رو پرتاب کرده بود
،يعني انگار در اينجا اسطوره و واقعيت در هم آميخته ميشن .و انتزاعيات با عينيات
ولي آيا مذهب به جوامعِ بشري کمک نکرده تا از عادت‌هايِ گناه‌آلود، فقر و اعتياد رهايي پيدا کُنن؟
چرا. و آيا چيزي که اهميت داره همين نيست؟
اما پس حقيقتِ خودِ بشر چطور؟
،آيا مذهب، از سويِ ديگه ... بشر رو از دستيابي به
کشفِ خودِ حقيقي‌شون باز نداشته؟
آيا با تفسير کردن و مرزبندي کردنِ دنيا عملاً دست به چنين کاري نزده؟
گوش کُن، «سينان». چطور مي‌توني مطمئن باشي که انسان‌ها واقعاً خواهانِ چه چيز هستن و به چه چيز نياز دارن؟
هيچکس دنبالِ دستيابي به خودِ حقيقيش .يا حقيقتِ چيزهايِ ديگه نيست
،بلکه اين به اصطلاح انسان ... همواره مشغولِ اينه که
منافعِ خودش رو .به هر طريقِ ممکن تأمين کُنه
!اون هم بطورِ مداوم
... دقيقاً برعکسِ صحبتِ تو
انسان همواره سعي داره .از خودِ واقعي‌ش فرار کُنه
هر کس دنبالِ اينه که !کُس و کونِ خودش رو نجات بده
ولي مگر نه اينکه در اين دنيا، همه با نوعي رشته‌هايِ نامرئي به هم متصل هستن؟
حالا مي‌خواين اسمش رو بذارين .سرنوشت يا رابطه‌يِ علت و معلولي
.هيچ فرقي نمي‌کُنه
و مي‌خوام اينو هم بگم که هيچکس نبايد خودش رو .مثلِ برفِ تازه باريده شده، پاک و خالص بدونه
.بله
شايد پدرم چيزهايِ زيادي رو بخاطرِ .شرط‌بندي رويِ اسب‌ها از دست داده باشه
... خونه، ماشين، آبرو، غرور
.اعتبار
اما آيا همين حقوقي هم ... که شما دريافت مي‌کُنيد
از سودهايِ حرام و نامشروعي نيست که در مسابقاتِ اسب‌دواني، قمار و شرط‌بندي بدست مياد؟
ببين، منظورِ حرفِ من .اصلاً کنايه زدن به پدرت نبود
،اگه بخاطرِ اون حرفم ناراحت و عصباني شدي .پس مشخصه که اشتباه برداشت کردي
،نه، اگه حس مي‌کردم توهيني صورت گرفته .حتماً بهتون مي‌گفتم
ولي به هر حال، هميشه بهتر اينه که پيش از مطرح شدنِ .بعضي مسائل، اونها رو شفاف‌سازي کرد
.البته. البته
"ماشينِ آقايِ معلم، فروشي مي‌باشد"
"درختِ گلابيِ وحشي"
!ببين همه چيز چقدر آرومه
اي کاش همه‌يِ کلاسها !اينقدر ساکت و آروم بودن
جداً؟
.جايِ دوست‌داشتني‌ايه .تعدادِ شاگردها هم چندان زياد نيست
موضوع چيه؟ مشکلي پيش اومده؟
.همين تازه از «چاناق‌قلعه» برگشتم - خُب؟ -
.مامان باهام تماس گرفت
.ظاهراً برقِ منزل رو قطع کردن
مامان گفت امروز قرار بود .حقوقِ اضافه‌کاريت رو بهت پرداخت کُنن
واسه همين اومدم تا پول رو ازت بگيرم .و قبض رو واريز کُنم تا برقِ خونه رو دوباره وصل کُنن
.پولي در کار نيست .هنوز هيچي دستم نرسيده
چطور دستت نرسيده؟
پس بايد چکار کُنيم؟ جوابِ مامان رو چي بدم؟
!من از کجا بدونم، تو رو خدا؟
.هر چي دوست داري بهش بگو
!«مروه»
!مي‌خواي پا بشم بيام اونجا؟
!آروم بگير ديگه
.خيله خُب، باشه
.من ديگه ميرم
.باشه
اين وقتِ روز !چه موقعِ خوابيدنه؟
بابات رو ديدي؟
.آره، ديدم
خُب بعدش؟ پول رو بهت داد؟
.نه، هيچ پولي بهم نداد
منظورت چيه؟
.ادعا مي‌کُنه پولي بهش ندادن
.ميگه هيچ حقوقي به دستش نرسيده
ولي قرار بود همين امروز .بهش پرداخت کُنن
.خودش که ميگه اينطور نشده
ولي وقتي تويِ کلاس نشسته بود، ديدم داره .برگه‌يِ شرط‌بندي يا همچين چيزي پُر مي‌کُنه
!حالا با کدوم پول، خدا داند
داشت برگه‌يِ شرط‌بندي پُر مي‌کرد؟ - .آره. و بعد زيرِ دستش مخفيش کرد -
!انگار من نديدمش
پس اگه ديديش چرا جلوش رو نگرفتي؟
.مي‌تونستي پول رو ازش بگيري
چطوري مي‌گرفتم؟ !بايد باهاش دعوا مي‌کردم؟
!چرا که نه؟
.باهاش دعوا مي‌کردي
مگه تو مرد نيستي؟
!آره، راست مي‌گي !اون هم جلويِ شاگردها
،اگه تو اين کار رو نکُني پس کي بکُنه؟ من؟
!يعني اينقدر بي‌عرضه هستي؟
!مامان، اين مزخرفات رو تموم کُن
مگه من بهت نگفتم حقوقش رو ازش بگير قبل از اينکه خرجش کُنه؟
!مگه واسه قشنگي فرستاده بودمت؟
بهش نگفتي برق قطع شده و هر چي تويِ يخچال داشتيم فاسد شده و بو گرفته؟
بهش نگفتي خواهرت مجبور شده بره منزلِ يکي از دوست‌هاش درس بخونه؟
!ديگه چي؟ !خُب بس کُن ديگه مامان
.مي‌توني فردا بري پول قرض کُني
!آره، حتماً !گدايي کردن خيلي هم آسونه
.اصلاً خودت برو امتحانش کُن
!مگه من ازت خواستم باهاش ازدواج کُني؟
خربزه خوردي، حالا هم بايد !پايِ لرزش بشيني
،با وجودِ اينکه همون موقع همه سعي کردن جلوت رو بگيرن .خودت اصرار داشتي زنش بشي
!اي بابا! اصلاً نميشه پيشِ تو صحبت کرد
!يعني جوابت رو هم نبايد بدم؟
آخه تو حرف‌هايِ خودم رو مي‌ذاري کفِ دستم !و هر چي از دهنت درمياد ميگي
اصلاً هيچوقت نميشه .پيشِ تو، رازِ دل گفت
.بگذريم، بيا اينو بگير
.مالِ توئه
چي هست؟
پس آخرش کتابت چاپ شد؟
کِي منتشر شده؟ - .امروز -
."برايِ مادرِ عزيزم"
."تنها و تنها از تو سپاسگزارم"
."سينان"
!اي بابا، گريه نکُن
آخه چرا داري گريه مي‌کُني؟
پس آخرش معلوم شد !من اونقدرها هم بي‌عرضه نيستم
.خيلي خوشحالم
هميشه مي‌دونستم که تو .آخرش به يه جايي مي‌رسي
هيچوقت اميدم رو بهش .از دست ندادم. هيچوقت
... گاهي اوقات
،بعضي‌ها پُشتِ سرت حرف مي‌زدن
اما من هيچوقت .به حرفِ‌شون گوش نمي‌کردم
،حتي بعضي‌ها به صراحت مي‌گفتن تو آدمِ نُرمالي نيستي .يا کنايه مي‌زدن که ديوونه هستي
نمي‌توني تصورش رو بکُني .که چي مي‌کِشيدم
خُب طبيعيه که وقتي ديگران شخصي رو .درک نمي‌کُنن، او رو ديوونه خطاب کُنن
!گورِ پدرِ همه‌شون هم کرده .من که هيچوقت به هيچکدوم از حرف‌هاشون باور نداشتم
به اين دليل مطمئن بودم ،چون تو خاص بودي
هر چند بعضي از رفتارهات .با ديگران فرق داشت
،بذار همون کسايي که پُشتِ سرت بدگويي مي‌کردن .بيان ببينن الان به کجا رسيدي
... اين
.اين فوق‌العاده‌ست
!واقعاً فوق‌العاده‌ست
!يه کتابِ عاليِ قطور
و کُلي حروف و کلمات .با فونتِ ريز
!اصلاً نمي‌دونم چطوري نوشتيش
،اون هم با شکمِ گرسنه .تويِ خوابگاه دانشجويي
واقعاً نمي‌فهمم چطور تونستي !از پسِ همچين کاري بربياي
!خيله خُب ديگه، مامان !اينقدر بزرگش نکُن
!من فقط يه کتاب منتشر کردم ديگه
حتي هنوز مشخص نيست .که خوب هست يا نه
چه چيزي خوبه يا نه؟
!کتاب ديگه !دارم کتابم رو مي‌گم
درسته که اين کتاب نوشته و چاپ شده، ولي آيا واقعاً کسي ازش خوشش مياد يا نه؟ و آيا اصلاً موردِ تحسين قرار مي‌گيره؟
!البته که ازش خوششون مياد !واسه چي خوششون نياد؟
يا شايد هم بخاطرش !اَلم شنگه راه بيفته؟
شايد موجبِ برانگيختنِ خشم و رنجش و کينه بشه؟
حتي شايد کار به دادگاه بکِشه؟
دادگاه؟
کي مي‌دونه؟ .آخه حقيقت هميشه تلخه
راستي، پولش رو از کجا آوردي؟
.تو که گفتي پولي نداري
.بخاطرش کُلي چک و چونه زدم
.و مقداريش رو هم قرض کردم
.اما نه خيلي زياد
بدهي بالا آوردن که فقط مختصِ !آقايِ هميشه بازنده» نيست»
!يه بار هم بذار نوبتِ من باشه
،حداقلش بدهيِ من .بابتِ يه هدفِ ارزشمنده
.اينطور نگو
چي رو نگم؟
!آقايِ هميشه بازنده» رو؟»
!اتفاقاً خيلي هم بهش برازنده‌ست
غير از اين، به چه اسمِ ديگه‌اي !ميشه صداش کرد؟
يا نکُنه يه بار برنده شده !و از ما مخفي کرده؟
بايد خيلي هم خوشحال باشه که به همين راحتي .از زيرِ بارِ مسئوليت‌هاش شونه خالي مي‌کُنه
.درسته، اون هميشه مايه‌يِ دردسر بوده
،اما وقتي تويِ اين حال و روز مي‌بينمش .مي‌ميرم و زنده مي‌شم
!تو رو خدا بي‌خيال بشو، مامان .برو رختخوابت رو پهن کُن و بگير بخواب
باشه، حالا بذار ببينيم خودت !آخرش با کي ازدواج مي‌کُني
!خدا اون روز رو نياره
!ما که هيچ دوست‌دختري نديديم
!اصلاً همچين کسي هم هست؟
!البته که نه
آخه چرا؟
فکر مي‌کُني چرا؟
... من يه دهاتي‌ام، فقيرم
.بيکارم
همين کافي نيست؟
منظورت چيه که ميگي «دهاتي»؟
من که توقع ندارم طرف !شازده‌خانم باشه
.در ثاني، اينجا همه دهاتي هستن
،تازه، اگر هم ازدواج بکُنم .از اينجا زن نمي‌گيرم
عجب‌ها! آخه مگه مردمِ اينجا چه عيبي دارن؟
.اصلاً فراموشش کُن
.تو که هيچوقت نمي‌فهمي .پس بحث کردن درباره‌اش بي‌فايده‌ست
پس حالا ديگه تو همه چيز رو مي‌فهمي !ولي ما هيچي نمي‌فهميم؟
دقيقاً! چون اين مرد بهترين انتخابي بوده !که تو تونستي انجام بدي
!دليل از اين بهتر؟
مگه من کارِ ديگه‌اي هم مي‌تونستم بکُنم؟
،اگه اين مرد نبود !نفرِ بعدي از راه مي‌رسيد
در صورتي که بابات ،جوون و خوش‌تيپ بود
.و شيرين‌زبون بود
.تازه، تحصيلکرده هم بود - !بفرما -
!پس ديگه جايِ هيچ گِله‌اي نمي‌مونه
به شکلِ عجيبي شيرين‌زبون و ... خوش سر و صحبت بود
طوري که آدم .انگشت به دهن مي‌موند
برعکسِ تمامِ کسانِ ديگه ... که فقط راجع به پول حرف مي‌زدن
و مدام حساب کتاب مي‌کردن ... کي چي داره يا نداره
،پدرت از عطرِ خاک و زمين ... عطرِ بره‌ها و گوسفندها
.و رنگِ دشت‌ها صحبت مي‌کرد
.البته از اين بابت تغييري نکرده
هر چند شايد الان وقتي از اين چيزها ... صحبت مي‌کُنه، کلافه مي‌شيم
... ولي اون زمان
.واقعاً از شنيدنِ‌شون سير نمي‌شدم
.من فقط 16 ساله‌ام بود
.و هيچوقت کسي مثلِ اون رو نديده بودم
به خاطرِ همين بود .که باهاش فرار کردم
... ولي با اين وجود
اگه قرار بود ... زمان به عقب برگرده
و به من اجازه‌يِ انتخابِ ... دوباره‌اي داده مي‌شد
عليرغمِ تمامِ چيزهايي ... که الان مي‌دونم
مطمئنم که باز هم .همون انتخاب رو مي‌کردم
.يعني دوباره با بابات ازدواج مي‌کردم
،آره، شايد ديوونگي باشه .ولي حقيقت داره
!به خدا تو ديگه کي هستي
،يارو خونه زندگي‌مون رو به حراج گذاشته تا پولِ قمارش رو جور کُنه !اونوقت تو هنوز هم داري ازش دفاع مي‌کُني
.من قصد ندارم ازش دفاع کُنم
.فقط دارم از احساسِ خودم صحبت مي‌کُنم
اصلاً مي‌دوني چيه؟
.شماها همه‌تون شبيه همديگه‌ايد
.شما زن‌ها همه‌تون ديوونه‌ايد
.نه، ما هيچ شباهتي با همديگه نداريم
!چرا، شبيه همديگه‌ايد !باور کُن
گاهي اوقات آدم با خودش فکر مي‌کُنه ،که فلان دختر ديگه با بقيه فرق داره
اما آخرش کاشف به عمل مياد !که اي بابا، اين هم که عينهو بقيه‌ست
اصلاً شماها هميشه .تويِ همه چيز اغراق مي‌کُنيد
تمامِ اون عشق و عواطفِ رومانتيک و ... سانتيمانتال و پُر سوز و گداز
والا من که اصلاً نمي‌فهمم !از کجا ناشي ميشن
... ولي مثلاً خودِ من
.هيچ عشقي نسبت به مردم ندارم
اصلاً نمي‌تونم خودم رو راضي کُنم .دوستِ‌شون داشته باشم. دستِ خودم هم نيست
البته هيچ خصومتي .با حيوانات يا طبيعت ندارم
.ولي حوصله‌يِ آدم‌ها رو ندارم
.اصلاً نمي‌تونم تحملِ‌شون کُنم
!نويسنده‌اي که از انسان‌ها متنفره
!تا حالا کسي همچين چيزي ديده؟
!به خدا که چه وضعيتِ اسفباري
پس چرا يخچال خاليه؟
خودت حدس بزن! هر چي توش بود رو .بُردم پيشِ همسايه‌ها
!اي بابا! آخه چرا؟
!اين هم شد سوال؟! خُب برق نداريم ديگه !مي‌خواي خوراکي‌ها فاسد بشن؟
.باشه
تو که به «سينان» پولي ندادي؟
.نه، ندادم
چرا ندادي؟
!اي بابا! پرسيدن داره؟
!لابد پولي بهم ندادن ديگه
!خُب چرا ندادن؟
!آخه من چه‌مي‌دونم، «آسمان»؟
!تو رو خدا دست از دروغ گفتن بردار
!چه دروغي؟
من بخاطرِ ندانم‌کاري‌هات مجبور شدم .با اين سن و سال، پرستاريِ بچه‌هايِ مردم رو بکُنم
به خيالت کارِ آسونيه؟
خُب من هم الان 25 ساله که دارم پرستاريِ !بچه‌هايِ مردم رو مي‌کُنم! اون هم يه لشگر بچه
.ولي اين دو کار، شبيه هم نيستن - !خيلي هم شبيه هستن -
!نخير! اصلاً هم اينطور نيست
چند بار بايد بهت بگم؟ .جلويِ بچه‌ها دعوا مرافعه راه ننداز
!بچه‌ها؟ خيال مي‌کُني خودشون کورن؟
.اينجور دعواها به بچه‌ها لطمه مي‌زنه .من معلم هستم، اينو خوب مي‌دونم
!معلم! چه جور معلمي؟ !معلمِ اسب‌ها؟
!تمومش کُن ديگه، زن
اگه هيچ پولي نداري، پس اون برگه‌هايِ شرط‌بندي چي بود !که سرِ کلاس داشتي پُر مي‌کردي؟
!کدوم برگه‌ها؟ !چه کلاسي؟
!آره جونِ خودت !واسه من فيلم بازي نکُن
!آخه فيلم کجا بود، «آسمان»؟ !تو رو خدا کي همچين فکري به کله‌ات انداخته؟
باشه، باز هم برو !سراغِ قمار و شرط‌بندي
بذار ببينيم آخرش مي‌توني به سلامتي !بدونِ دردسر بازنشسته بشي يا نه
.تنها اميدمون به حقِ سنوات و مستمريِ بازنشستگيته !از اين مي‌ترسم که آخرش اونو هم به باد بدي
!باشه، ادامه بده !باز هم برو قمار کُن
.کاري که کردي اصلاً قشنگ نبود
چي؟ - !خودت خوب مي‌دوني چي -
!به اين کار ميگن خبرچيني
... اصلاً چي باعث شد که فکر کُني
من داشتم سرِ کلاس برگه‌يِ شرط‌بندي پُر مي‌کردم؟
!خودم ديدم - !چي رو ديدي که من نديدم؟ -
مگه وقتي من واردِ کلاس شدم اون برگه رو زيرِ دستت مخفي نکردي؟
.چرا، کردم - !همين ديگه -
اصلاً چرا همونجا از خودم نپرسيدي؟
چي رو مي‌پرسيدم؟
همينطوري که نمي‌شه رو هوا ... به کسي تهمت زد
بدونِ اينکه راجع بهش .کاملاً مطمئن باشي
مثلِ اين مي‌مونه که بدونِ محاکمه ... حُکم صادر کُني
.و با بي‌شرمي به اجراش بذاري
!واقعاً اين کارها در شأنِ توئه؟
!اين حرف‌ها رو تحويلِ من نده
اگه برگه‌يِ شرط‌بندي نبود پس چرا مخفيش کردي؟
!اين هم برگه‌يِ شرط‌بنديت
!من غير از قمار هيچ کاري ندارم
!تنها کاري که مي‌کُنم قماربازيه
!يالا، برش دار
"سگِ گمشده"
چيه؟ چي بود پرت کرد؟
.هيچي
ميگه داشته واسه سگِ گمشده‌اش .آگهي مي‌کِشيده
من که ميگم .داره از خودش درمياره
چند شب پيش که از خواب بيدار شدم .ديدم تويِ جاش نيست
بعد متوجه شدم صدايِ ناله‌يِ عجيبي .از اون طرفِ ديوار مياد
،بلند شدم، رفتم تويِ اتاق نشيمن .و ديدم اونجاست
.داشت تويِ تاريکي گريه مي‌کرد
خُب؟ حالا منظورت چيه؟
گريه مي‌کرد؟
طوري گريه و زاري مي‌کرد که من .تا به حال نديده بودم. واقعاً خيلي عجيب بود
!اي بابا - .آدم خيال مي‌کرد از درون داره مي‌سوزه -
خُب چرا گريه مي‌کرد؟
،خودت مي‌دوني ديگه .آخه سگش رو گم کرده
!عجب
يعني جداً اينقدر اين موضوع رو پيشِ خودش گُنده کرده؟
.حتي بدتر از اينها
از يه طرف، آدم دلش واسش مي‌سوزه !و از طرفِ ديگه، از دستش کفري مي‌شه
چونکه خوب مي‌دونم اگه خدايي نکرده ... اتفاقي واسه‌يِ يکي از ما پيش مي‌اومد
!خم به ابرو نمي‌آورد
،اما حالا که فقط يه سگ گُم کرده !ببين چه اَلم شنگه‌اي به پا مي‌کُنه
،به در و ديوار اعلانيه مي‌زنه
.و شب‌ها کابوس مي‌بينه
!عجب
!چي بگم والا
سگش تنها موجودِ زنده‌ايه .که هيچوقت قضاوتش نمي‌کُنه
!به قولِ خودش
!جدي اينطور ميگه؟
.آره
!واقعاً که خيلي بامزه‌ست
.بارشِ برف شروع شده
!کتاب‌ها چرا اينطوري شدن؟
نگفته بودم؟! حتي يه دقيقه هم !واسه پرسيدن معطل نکرد
!قضيه چيه؟ - !نپرس -
کتاب‌ها رو جابجا کرديم کنارِ شوفاژ .تا زيرِ دست و پا لگد نشن
هر چند نگران بوديم .مبادا عصباني بشي
ولي آخرش، چيزي که .فکرش رو نمي‌کرديم اتفاق افتاد
آبِ بارون از لايِ پنجره .درز کرد داخلِ منزل
،چند تا از بسته‌ها خيس شدن .ولي چيزِ خاصي نيست
.يه مقدار تغييرِ رنگ دادن، فقط همين
.ولي هيچکدوم چروکيده نشدن
.يعني، نه اونقدر که چيزيش مشخص باشه
،خُب بگين ببينم کتابم رو خوندين؟
.«تو شروعش کرده بودي، «ياسمين تونستي تمومش کُني؟
مگه درس و مدرسه فرصتي واسم باقي مي‌ذاره؟
تازه، ازش هم .هيچي سر در نياوردم
.راست ميگه، همينطوره
ولي انگار يخچال رو عوض کردين، درسته؟
... «يخچال، جارو برقي، لب‌تاپِ «ياسمين
... گوشيِ موبايلش، بدهي‌هامون
خلاصه، تمامِ پولِ سنواتِ بازنشستگي .رفت پايِ اين جور چيزها
!خُب حالا چوپانِ‌مون کجاست؟ رفته روستا؟
حالا ديگه چوپانِ‌مون .به ندرت سر و کله‌اش اينجا پيدا مي‌شه
پس تعجبي نداره که اينقدر !سکوت و آرامش تويِ خونه هست
هر چند مطمئن هم نيستم .چيزِ خوبي باشه
چوپان حالا ديگه تويِ .انباريِ پدرش زندگي مي‌کُنه
کدوم انباري؟
همون اتاقِ مرطوب زيرِ خونه‌يِ بابابزرگ .که پُر از موش‌ه
!بفرما
!آخرش منزلِ خودش رو پيدا کرد
حالا پدر و پسر مي‌تونن !کنارِ هم آشيانه‌يِ عشق بسازن
!آره والّا
.سلام
حالِ‌تون چطوره؟
.خوبم، ممنون شما چطوريد؟
.بد نيستم .مي‌گذرونيم ديگه
مي‌خواستم راجع به .وضعيتِ فروشِ کتابم بپرسم
در چه وضعه؟
اسمش چي بود؟
.«درختِ گلابيِ وحشي»
!آها، «گلابيِ وحشي»! درسته
.الان يادم اومد
،به مدتِ 4-5 ماه گذاشتيمش تويِ ويترين .ولي هيچ فروشي نداشت
به همين دليل تمامِ نسخه‌هاش رو .از قفسه‌ها جمع کرديم
واقعاً؟
حتي يه نسخه‌اش هم فروش نرفت؟ - .نه، متأسفانه -
اگه مايل باشي ،همه‌شون رو بهت پس ميدم
يا مي‌تونيم تويِ تابستون هم .يه فرصتِ ديگه برايِ فروش بهش بديم
.بذاريد همينجا باشن
.خيله خُب
.من باز هم بهتون سر مي‌زنم
.روزتون بخير - .به سلامت -
فرزندانِ گمشده‌يِ آيدا» اثرِ «سليمان آکباش»؛»" ".رُماني جديد از «چاناق‌قلعه» در تماميِ کتابفروشي‌ها
ادبيات در «چاناق‌قلعه»؛" ".«درختِ گلابيِ وحشي» اثرِ «سينان کاراسو»
!جاموخا»! آروم بگير»
!آروم
.خُب پس اينجايي
.خوش اومدي
.خوشحالم که مي‌بينم برگشتي
.ممنون
خدمتِ سربازيت ديگه تموم شد؟
.آره
!چه خوب
!نظرت راجع به قصرِ جديدم چيه؟
.خوبه
دوست‌هايِ جديدم چطور؟
!معلومه چيزي براشون کم نمي‌ذاري
خُب، حالت چطوره؟ - .بد نيست -
.شانس آوردي اينجا پيدام کردي
.داشتم مي‌رفتم چند بسته يونجه بيارم
يوجل» تويِ مدرسه‌يِ سابق» .يونجه‌هايِ خشکِ معرکه‌اي انبار کرده
.داشتم مي‌رفتم همونجا
خُب، سربازي بهت سخت گذشت؟
.نه، فقط زمان خيلي دير سپري ميشد
اما آخرش آدم اصلاً متوجه نمي‌شه .کِي شروع شد و کِي تموم شد
خُب، بسته‌هايِ يونجه رو چطور مي‌خواي بياري اينجا؟
.يوجل» خودش وانت داره»
.يه تراکتور هم داره !ولي از من نشنيده بگير
.پس بذار با هم بريم
چي؟
جدي ميگي؟
.آره
.پس بيا گوسفندها رو ببريم داخل
بعدش هم بريم يونجه‌ها رو بياريم، باشه؟
.اينطوري بهتره
ديروز برگشتي؟
.آره
بابابزرگت رو ديدي؟
،نه، فقط يه سر رفتم اتاقت .بعدش هم اومدم اينجا
.بعداً ميرم پيشش - .دوباره از دستِ من حسابي جوش آورده -
.ميگه اون اتاقي که بهم داده مالِ خودشه
بابابزرگ؟
.آره
به عالم و آدم گفته که اگه .عصبانيش کُنم از خونه ميندازتم بيرون
به خاطرِ همين .اکثراً همينجا مي‌مونم
.زياد اون دور و بر نمي‌پلکم
.عاشقِ اينجور چيزها هستن .اگه يه تُن هم بذاري جلوشون مي‌خورن
برنامه‌ام اينه که سالِ آينده .خودم يه مقداري بکارم
.مابقيِ نيازشون رو هم مي‌خرم
.هر چند خيلي خرج برمي‌داره
.از پا افتادم
راستي، کارِ چاه به کجا کِشيد؟
تموم شد؟ - !چيزي نگم بهتره -
.اين بار حق با دهاتي‌ها بود
.به هيچ آبي نرسيدم
آخه چطور؟
مطمئني؟ - .آره -
،حتي 10 مترِ ديگه هم کَندم .ولي باز هم از آب خبري نيست
تمامِ اون همه وقت و زحمت .به هدر رفت
!اصلاً چاه کندن کجا بود؟
!بيشتر شبيه «سفر به مرکزِ زمين»-ه [نامِ رُماني مشهور نوشته‌يِ ژول وِرن نويسنده‌يِ فرانسويِ قرنِ نوزدهم]
پس يعني شکست رو پذيرفتي؟
!دقيقاً
،اگه ثابت مي‌کردم حق با منه ،خيلي خوب ميشد
اونوقت مي‌تونستم افتخار کُنم .که همچين کاري رو به انجام رسوندم
ولي چقدر حيف .که حق با من نبود
باز هم معلوم شد .که حق با اونهاست
.ولي اشکال نداره
.اينطوريش هم خوبه
يک عقب‌نشينيِ بهنگام" ".حُکمِ پيروزي را دارد
مدام دارم با همين جمله !دلِ خودم رو خوش مي‌کُنم
... خُب
.خدمتِ سربازيت که ديگه تموم شد
حالا مي‌خواي چکار کُني؟
.نمي‌دونم
يا بايد برم شرق معلمي کُنم ... و مثلِ تو، جووني و عمرم رو هدر بدم
يا همينجا يه شغلِ غيرِمرتبطِ چرند ... واسه خودم دست و پا کُنم
و باهاش باز هم .جووني و عمرم رو هدر بدم
به نظرت من بايد چکار کُنم؟
.من حقِ جواب دادن به اين سوال رو ندارم .چون هر کس انتظاراتِ متفاوتي داره
،اما اگه انسان کاري که عاشقشه رو انجام بده .اونوقت تويِ هر جايي هم که باشه، مي‌تونه دوام بياره
من هم مثلِ اکثرِ معلم‌ها کارم رو از .روستاهايِ دورافتاده‌يِ شرق شروع کردم
.همونطور که خودت هم مي‌دوني
اون موقع تروريسم .تويِ اوجش بود
،من هم رويايِ چيزهايِ ديگه‌اي داشتم .اما آخرِ سر، بي‌خيالش شدم
مگه کسي هم وجود داره که روياهاش به همين آسوني به حقيقت پيوسته باشه؟
.من تجربه‌هايِ خيلي زيادي کسب کردم .با آدم‌هايِ فوق‌العاده‌اي آشنا شدم
،هر چند الان بيشترشون رو فراموش کردم .اما خُب فراموشي هم مزيتِ خاصِ خودش رو داره
انسان بايد گاهي اوقات .خودش رو در زمان شناور کُنه
اونوقته که خاطراتِ خوب و بد ... در همديگه ادغام مي‌شن
.و محو و ناپديد مي‌شن
اما خاطراتي هم وجود دارن .که اجباراً باقي مي‌مونن
.چون بر رويِ زمان حک شده‌ان
اصلاً خودِ تو هم تويِ کتابت .درباره‌يِ مسأله‌يِ زمان بحث کرده بودي
.من که خيلي خوشم اومد
مگه تو کتاب رو خوندي؟
.معلومه که خوندم .البته
حتي بعضي قسمت‌هاش رو .دو بار خوندم
!عجب
جدي ميگي؟
.البته که جدي ميگم چطور مگه؟
.نمي‌دونم
اولين باره کسي رو مي‌بينم .که اون کتاب رو خونده
.راستش غافلگير شدم
.ايناهاش
!بهترين دوستِ تنهايي‌هامه
اما خيال نکُن متوجه نشدم .کجاها در موردِ من صحبت کردي
هر چند چيزهايِ چندان جالبي ،راجع بهم نگفتي
.اما بايد هم همينطور باشه
.جوون‌ها بايد نسلِ قديم رو نقد کُنن
.پيشرفت همينطوريه که اتفاق ميفته
... البته واقعاً قصدم نقد کردن نبود، اما
اون فصلِ «درختِ گلابيِ وحشي» رو خوندي؟
.البته
"!آه، گلابي‌هايِ وحشي، آه"
ايده‌يِ اين فصل رو از داستاني گرفتم .که وقتي دبستان بوديم برامون تعريف کردي
خوشحالم که بالاخره !به يه درد و فايده‌اي خوردم
... اون روزها، معلم‌هايِ مدرسه
،در خصوصِ منحرف شدن از برنامه‌يِ درسي .آزاديِ عملِ بيشتري داشتن
!و چقدر هم چيزِ خوبي بود
مي‌تونستيم برنامه‌يِ درسي رو .مطابق با نيازهايِ بوميِ هر منطقه بسط بديم
.بدونِ اينکه تعادل و توازن به هم بخوره
به همين خاطر بود که من .اون چيزها رو براتون مي‌گفتم، آره
روبرويِ مدرسه .يه درختِ گلابيِ وحشي بود
.تو بهمون نشونش دادي
.درسته، اينو يادمه
.هنوز هم يکي همونجا هست
مي‌دوني، گاهي اوقات چيزهايي که تويِ ... تو، خودم و پدربزرگ مي‌بينم
.منو يادِ درختِ گلابيِ وحشي ميندازه
نمي‌دونم چرا، ولي ما همگي ... گوشه‌گير، منزوي
.و بدقواره هستيم
خُب هر کس خلق و خو .و طبيعتِ خاصِ خودش رو داره
مسأله‌يِ مهم اينه که قادر باشي .اونو بپذيري و بهش رضايت بدي
درسته که ميوه‌يِ درختِ گلابيِ وحشي ،همونطور که ميگي بدقواره‌ست
،اما من بعضي روزها به عنوانِ صبحونه مي‌خورمش .و مزه‌يِ خيلي خوبي هم داره
منظورم اينه که بله، طبيعتِ انسان هم .درست مثلِ حيوانات، سرشار از غرائب‌ه
مثلاً من اينجا بزرگ شدم، اما هميشه ردِ پايِ .سگ و شغال رو با هم اشتباه مي‌گرفتم
تا اينکه آخرش متوجه شدم در انتهايِ ردِ پايِ شغال .يه برآمدگيِ کوچيک وجود داره
مگه اينجا هنوز هم شغال هست؟
.البته
مي‌شه صدايِ زوزه‌شون رو .از پايين‌دستِ رودخونه شنيد
چي داشتم مي‌گفتم؟
.يه بار يکي از گوسفندها گُم شده بود
هر جا گشتم نتونستم .هيچ اثري ازش پيدا کُنم
.فکر کردم حتماً شغال‌ها بردنش
خيلي ناراحت شدم و سعي کردم .ديگه بهش فکر نکُنم
،بعد يه روز عصر ... وقتي که داشتم به روستا برمي‌گشتم
متوجه شدم از تويِ جنگل .صدايِ بع‌بع مياد
،گوش‌هام رو تيز کردم و صدا رو دنبال کردم و فکر مي‌کُني چي ديدم؟
همون گوسفندِ گمشده .تويِ جنگل دوقلو زائيده بود
بره‌ها هنوز نمي‌تونستن .سرِ پا بايستن
من هم هر 3 تا رو بغل کردم .و آوردمشون اينجا
.خودشه
مي‌شنوي؟
!کنسرت شروع شده
اين صدايِ شغاله؟
.قطعاً خودشه
hamlethamletian : ترجمه زيرنويس Aranman : ويرايش نهايي